Basit usule tabi mükelleflerin yıllık alım, satım ve hizmet hasılatı tutarlarını, GVK 48'deki özel hadlerle karşılaştırır. Hadler aşılırsa izleyen yıldan itibaren gerçek usule geçilir.
Basit usule tabi olmak tek bir hadde bağlı değildir; kanun iki kapıyı birden şart koşar:
Genel şartlardan birinin kaybı, hadler hiç aşılmasa bile basit usulü sona erdirir. Araç yalnızca özel şartları ölçtüğü için “hadler aşılmadı” sonucu tek başına basit usulde kalındığı anlamına gelmez.
GVK 51. madde, hadleri aşmasalar bile basit usulden yararlanamayacak olanları sayar. Faaliyeti bu maddede sayılanlardan biriyse, hesabı yapmaya gerek kalmadan gerçek usul geçerlidir. Tespit yaparken önce 51. maddeye bakın.
Hadlerin aşılması cari yılı geriye dönük bozmaz; GVK 46. madde çerçevesinde izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usule geçilir. Bu, mükellefe defter tutma, belge düzeni ve beyan yükümlülüklerine hazırlanma süresi tanır — ama hazırlığın aşımın fark edildiği yıl başlaması gerekir.
48. maddedeki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak Gelir Vergisi Genel Tebliğiyle ilan edilir. Araçtaki had alanları bu yüzden düzenlenebilir: karşılaştırmayı hangi yılın hadleriyle yaptığınızı siz belirlersiniz. Yürürlükteki tutarlar için 48. maddeyi açın.
Bilgilendirme amaçlıdır; nihai değerlendirme için mevzuat ve uzman görüşü esastır.