Sözleşme, ücret, kira ve ihale kararı gibi kâğıtlar için nispi damga vergisini hesapla; yıllık azami tutar sınırını uygula.
Damga vergisi kâğıttan alınır, işlemden değil
(DVK 1. madde). Nispi vergide hesap
basittir — kâğıt tutarı × oran — ama üç yerde
tökezlenir: oran hangi satırdan alınacak, hangi nüsha vergilenecek
ve azami tutara takılınıp takılınmadığı.
Oranlar kanunun kendi metninde değil, ona ekli (1) sayılı tabloda yazılıdır ve tablo her yıl Genel Tebliğle güncellenir (DVK 14. madde). Bu yüzden araç oranı size bırakır: listeden seçebilir ya da “Diğer” ile elle girebilirsiniz.
Her bir kâğıt için hesaplanacak vergi bir üst sınırı aşamaz. Bu sınır sabit değildir: 14. madde, “bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır” der. Maddenin korpustaki metni, yürürlükteki tutarı belirleyen Genel Tebliğe atıfla birlikte gelir — hesap yaptığınız gün maddeyi açıp o yılın rakamını görebilirsiniz.
Eskiden her nüsha ayrı vergilenirdi; üç nüsha imzalanan sözleşme üç kat vergi doğururdu. 2016'da değişti: DVK 5. maddeye göre bir nüshadan fazla düzenlenen kâğıtlardan nispi vergiye tabi olanların yalnızca bir nüshası damga vergisine tabidir. Maktu vergiye tabi olanlarda ise her nüsha ayrı ayrı vergilenmeye devam eder.
DVK 6. madde ikiye ayırır:
Bir sözleşme ile yanındaki kefaleti “ayrı işlem” sayıp iki kez vergilemek, en sık yapılan fazla ödeme hatasıdır.
Mükellef, kâğıtları imza edenlerdir (DVK 3. madde). Ödenmemesi hâlinde sorumluluk daha geniştir: DVK 24. maddeye göre birden fazla kişinin imzaladığı kâğıtlarda vergi ve cezanın tamamından imza edenler sorumludur; kâğıdı ibraz edenlerin ise mükellefe rücu hakkı saklıdır. Yani “karşı taraf ödeyecekti” savunması, idareye karşı sizi kurtarmaz.
Nispi damga vergisi = Tutar × oran. Bazı kâğıtlar maktu (sabit) damga vergisine tabidir. Oranlar ve azami tutar her yıl güncellenir. Bilgilendirme amaçlıdır.