Yurt dışı kaynaklı dövizini bankası aracılığıyla TCMB'ye satan tüzel kişiye ödenen destek: tutar, meslek mensubunun imzaladığı Ek C döviz pozisyonu oranı, katma değere dayalı yıllık satış limiti ve destek tavanı tek ekranda.
💱 Bilgiler
Örnek değerlerle dene:
1 · Döviz satışı
TCMB yalnız USD, EUR ve GBP alır; öteki dövizleri banka önce bunlardan birine çevirir.
₺
Satış günü saat 11.00'de ilan edilen döviz alış kuru (Talimat md. 3).
Oran ve rejim tarihe göre seçilir: 31.01.2027'ye kadar %3, sonrasında %2; 1 Ekim 2026'dan itibaren pozisyon testi, limit ve tavan uygulanır.
2 · Döviz pozisyonu (Ek C) — yılın ilk iş günü TCMB alış kuruyla TL karşılığı
₺
₺
₺
₺
₺
Pozitif yazın; araç düşer.
₺
₺
₺
₺
En güncel yıllık beyannamedeki gelir tablosundan.
₺
Aynı beyannamedeki yıl sonu bilançosundan.
3 · Yıllık satış limiti ve tavan
₺
Zarar ise eksi yazın; limite yalnız işgücü maliyeti girer.
₺
SGK'ya bildirilen prime esas ücretler + ödenen primler.
₺
2026'da yalnız 1 Ekim sonrası satışlar sayılır.
₺
Bu satış için destek
—
💱Satış tutarını ve kuru gir, Hesapla'ya bas. Pozisyon ve limit bölümleri boş kalırsa yalnız destek tutarı hesaplanır.
Uygulanan dönemTemel oran %2 (Tebliğ md. 4); geçici %3, 03.05.2025'ten 31.01.2027'ye kadar (geçici md. 1, son uzatma 2026/11). 01.10.2026'dan itibaren: pozisyon oranı %10'u aşamaz (Talimat md. 5/4, Ek C), satış limiti = faaliyet kârı + işgücü maliyeti (md. 6), firma başına yıllık 100 milyon TL destek (md. 5/5); 01.10–31.12.2026 için limit ve tavan 0,25 katsayıyla (geçici md. 4).
KaynakTCMB Tebliği 2023/5 (RG 26.01.2023, 32085) ve 2026/11 (RG 01.08.2026, 33327) · TCMB Uygulama Talimatı (01.10.2026) ve Ek C formu · vergi: özelge 06.08.2024, özelge 29.07.2024
Son kontrol08.10.2026 — formül TCMB Uygulama Talimatı Ek C'ye (hazır döviz varlıkları ÷ net satış ile aktiften büyük olanı) ve md. 5/4'e göre; oran, limit ve tavan Tebliğ 2026/11 ve Talimat hükümleriyle karşılaştırıldı; hesap bloğu node testinde (tests/test_doviz_donusum_araci.py).
⚠️Kapsam: Satış limitini TCMB hesaplar ve Ocak ile Temmuz'da günceller; buradaki limit sizin girdiğiniz tutarlarla yapılmış bir öngörüdür. Peşin ihracat bedellerinde destek gümrük beyannamesi bilgisi sunulunca (en geç 6 ay) ödenir. TCMB reeskont kredisi kullanan firmalara kredi vadesi boyunca, dahilde işlemede bedelsiz ithalat kadar destek ödenmez; araç bu hâlleri hesaplamaz.
Destek nedir, kim yararlanır?
Türkiye'de yerleşik tüzel kişi, yurt dışı kaynaklı dövizini (ihracat bedeli, yerleşik olmayanlara verilen hizmetin bedeli, serbest bölgeden yurt dışına satış) aracı banka üzerinden TCMB'ye sattığında, TL karşılığın belli bir yüzdesi kadar nakit destek alır. Dayanak bir Cumhurbaşkanı Kararı değil, TCMB'nin 2023/5 sayılı Tebliğidir. Gerçek kişi tacirler ve şahıs işletmeleri kapsam dışıdır; kredi ya da sermaye kaynaklı döviz uygun değildir.
1 Ekim 2026'da ne değişti?
Döviz almama taahhüdü kalktı; yerine döviz pozisyonu testi geldi. Ek C formunu SMMM ya da YMM hazırlayıp imzalar, firma yetkilileri teyit eder; form düzenleme tarihinden itibaren 15 gün geçerlidir.
Satış limiti katma değere bağlandı: beyan edilen faaliyet kârı + 12 aylık işgücü maliyeti. Kullanılmayan limit ertesi yıla devretmez.
Yıllık tavan: firma başına 100 milyon TL destek; 2026'nın son çeyreği için 25 milyon TL.
Aracılı ihracatta destek, dövizi aracı getirse de tedarikçiye ödenebilir; tedarikçinin kendi limiti ve pozisyon oranı esas alınır.
Ek C formunda en sık yapılan hata
Oranın payına yalnız hazır döviz varlıkları girer: kasa, alınan çekler, bankalar, verilen çekler (düşülerek), diğer hazır değerler, menkul kıymetler ve ortak/iştirak alacakları. Döviz borçları paydan düşülmez ve ticari alacaklar formüle girmez; formda yazılsalar da hesaba katılmazlar. Paydada aktif toplamı ile net satıştan büyük olanı alınır; ikisi de en güncel yıllık beyannameden gelir. Dövize ya da altına endeksli kalemler döviz sayılır.
Vergi ve muhasebe
Kurumlar vergisine tabidir. Destek bir istisna hükmüne bağlanmamıştır; idare, KKM istisnası (KVK geçici 14) kapsamında değerlendirilemeyeceğini söylemiştir (özelge, 06.08.2024). Geçici vergi matrahına da girer.
İhracat kazancına uygulanan indirimli oran uygulanmaz. İndirim yalnız "münhasıran ihracattan" elde edilen kazanca uygulanır (KVK 32; özelge, 29.07.2024 — özelgenin dayandığı madde sonradan değişti, ancak "münhasıran ihracattan" ifadesi korunuyor).
602 Diğer Gelirler. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği bu hesabı ihracatı teşvik amaçlı mali yardımlar için tanımlar. Desteği 649'a yazmak dönem kârını değiştirmez ama faaliyet kârını düşürür; faaliyet kârı bir sonraki dönemin satış limitine girdiği için hesap seçimi önemsiz değildir.
Bankanın ödenen destek üzerinden alabileceği komisyon azami %1'dir (Talimat md. 7/14); gider yazılır.
⚠️Oranı satış gününde doğrulayın. %3 geçici oran 31.01.2027'de biter; uzatılmazsa %2'ye döner. Kamuoyunda duyurulan %6 oran Resmî Gazete'ye yansımamıştır; araç yürürlükteki oranı kullanır.
Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; destek tutarını ve limiti aracı banka ile TCMB belirler. Kesin sonuç için Tebliğ, Uygulama Talimatı ve bankanızın bildirimi esastır.