Vadesinde ödenmeyen amme alacağına, vade tarihinden ödeme tarihine kadar hesaplanan gecikme zammı. Tam aylar aylık oranla, ay kesirleri günlük oranla hesaplanır.
6183 sayılı Kanunun 51. maddesi hesabı iki katmanda kurar: amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına, vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanır; ay kesirlerine isabet eden kısım ise günlük hesaplanır.
Bu yüzden 40 günlük bir gecikme “bir buçuk ay” diye yuvarlanmaz: bir tam ay artı on günün günlük karşılığı olarak hesaplanır. Araç da bu ayrımı uygular.
Madde bir oran içerir; aynı madde Cumhurbaşkanına bu oranı aylar itibarıyla topluca veya her ay için ayrı ayrı değiştirme yetkisi verir. Korpustaki madde metni, yürürlükteki oranı belirleyen Cumhurbaşkanı Kararına atıfla birlikte gelir — hesap yaptığınız gün 51. maddeyi açıp geçerli oranı görebilirsiniz.
Uzun gecikmelerde bir incelik daha var: oran dönem dönem değişmişse, her aya kendi dönemindeki oran uygulanır. Tek oran üzerinden yapılan hesap yaklaşık kalır.
Madde burada üçe ayırır:
Gecikme zammı, vadesinde ödenmemiş bir amme alacağına uygulanır. Gecikme faizi ise ikmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda, verginin normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar geçen süre için hesaplanır. İkisi farklı olaylara bağlıdır; aynı borç için ardışık olarak da doğabilirler. Bu araç gecikme zammını hesaplar.
Bilgilendirme amaçlıdır; resmî tahsilat için GİB/İnteraktif Vergi Dairesi hesaplaması esastır.