YayıneviEğitimMarket

Devlet hibesi ve teşvik gelirleri

Teşvik, hibe ve desteklerKOSGEB, TÜBİTAK ya da bakanlıklardan geri ödemesiz destek alındığında

Olay

Şirket TÜBİTAK Ar-Ge projesi için 1.500.000 TL geri ödemesiz destek aldı; ayrıca KOSGEB'den makine alımı için 300.000 TL geri ödemesiz destek aldı.

Muhasebe kaydı

  1. Ar-Ge desteği (geri ödemesiz) — özel fon
    Borç
    • 102Bankalar1.500.000 TL
    Alacak
    • 549Özel Fonlar1.500.000 TL
  2. KOSGEB makine desteği — gelir
    Borç
    • 102Bankalar300.000 TL
    Alacak
    • 602Diğer Gelirler300.000 TL

Dikkat

Ar-Ge ve tasarım desteklerinin GERİ ÖDEMESİZ olanları gelir değil, özel fonda tutulur ve vergilenmez; ama desteklenen harcama Ar-Ge indiriminde hesaba katılmaz. Öteki hibeler (KOSGEB, ihracat destekleri) alındığı yıl GELİRDİR; hibeyle alınan makinenin amortismanı yine tam maliyet üzerinden ayrılır.

Vergisel değerlendirme

Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri için kamu kurumlarından alınan geri ödemesiz destekler özel bir fon hesabında tutulur, kazancın tespitinde gelir olarak dikkate alınmaz ve desteklenen harcama Ar-Ge indirimine konu edilmez (5746 sayılı Kanun madde 3). Fon sermayeye eklenebilir; beş yıl içinde başka hesaba alınır ya da işletmeden çekilirse o yıl vergilenir.

Bu kapsam dışındaki hibe ve destekler kurum kazancına girer (5520 sayılı Kanun madde 6; 193 sayılı Kanun madde 38): KOSGEB destekleri ve ihracat destekleri alındığı yıl gelirdir, KDV'ye tabi değildir. Hibeyle alınan makine tam maliyetiyle aktifleşir ve amortismanı tamamı üzerinden ayrılır. Geri ödemeli destek ise borçtur; faizi varsa gider.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

TÜBİTAK hibesini gelir yazıp vergilemek
Borç
  • 102Bankalar1.500.000 TL
Alacak
  • 602Diğer Gelirler1.500.000 TL

Neden yanlış: Kanun bu desteği açıkça vergi dışı tutar; gelir yazılınca 375.000 TL gereksiz vergi ödenir. Fon kaydı olmayınca desteklenen harcamanın Ar-Ge indiriminden çıkarılması da izlenemez.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Devlet hibesi gelir yazılır mı
  • TÜBİTAK desteği vergiye tabi mi
  • KOSGEB desteği hangi hesaba kaydedilir
  • Ar-Ge desteği özel fonda mı tutulur
  • Hibeyle alınan makinenin amortismanı ayrılır mı
  • Geri ödemeli destek nasıl kaydedilir
  • İhracat desteği gelir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları