Devlet hibesi ve teşvik gelirleri
Olay
Şirket TÜBİTAK Ar-Ge projesi için 1.500.000 TL geri ödemesiz destek aldı; ayrıca KOSGEB'den makine alımı için 300.000 TL geri ödemesiz destek aldı.
Muhasebe kaydı
- Ar-Ge desteği (geri ödemesiz) — özel fonBorç
- 102Bankalar1.500.000 TL
Alacak- 549Özel Fonlar1.500.000 TL
- KOSGEB makine desteği — gelirBorç
- 102Bankalar300.000 TL
Alacak- 602Diğer Gelirler300.000 TL
Dikkat
Ar-Ge ve tasarım desteklerinin GERİ ÖDEMESİZ olanları gelir değil, özel fonda tutulur ve vergilenmez; ama desteklenen harcama Ar-Ge indiriminde hesaba katılmaz. Öteki hibeler (KOSGEB, ihracat destekleri) alındığı yıl GELİRDİR; hibeyle alınan makinenin amortismanı yine tam maliyet üzerinden ayrılır.
Vergisel değerlendirme
Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri için kamu kurumlarından alınan geri ödemesiz destekler özel bir fon hesabında tutulur, kazancın tespitinde gelir olarak dikkate alınmaz ve desteklenen harcama Ar-Ge indirimine konu edilmez (5746 sayılı Kanun madde 3). Fon sermayeye eklenebilir; beş yıl içinde başka hesaba alınır ya da işletmeden çekilirse o yıl vergilenir.
Bu kapsam dışındaki hibe ve destekler kurum kazancına girer (5520 sayılı Kanun madde 6; 193 sayılı Kanun madde 38): KOSGEB destekleri ve ihracat destekleri alındığı yıl gelirdir, KDV'ye tabi değildir. Hibeyle alınan makine tam maliyetiyle aktifleşir ve amortismanı tamamı üzerinden ayrılır. Geri ödemeli destek ise borçtur; faizi varsa gider.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar1.500.000 TL
- 602Diğer Gelirler1.500.000 TL
Neden yanlış: Kanun bu desteği açıkça vergi dışı tutar; gelir yazılınca 375.000 TL gereksiz vergi ödenir. Fon kaydı olmayınca desteklenen harcamanın Ar-Ge indiriminden çıkarılması da izlenemez.
Dayanağı
- Madde 3 İndirim, istisna, destek ve teşvik unsurları (1)7582 s.K. ile fıkra eklendi
- Madde 6 Safî kurum kazancı7394 s.K. ile fıkra eklendi
- Madde 38 Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti5024 s.K. ile yürürlükten kaldırıldı
Bu şema şu soruların cevabı
- Devlet hibesi gelir yazılır mı
- TÜBİTAK desteği vergiye tabi mi
- KOSGEB desteği hangi hesaba kaydedilir
- Ar-Ge desteği özel fonda mı tutulur
- Hibeyle alınan makinenin amortismanı ayrılır mı
- Geri ödemeli destek nasıl kaydedilir
- İhracat desteği gelir mi