Üretim maliyetlerinin toplanması
Olay
Ay içinde üretime 300.000 TL hammadde verildi, üretim işçiliği 200.000 TL, fabrika elektriği ve makine amortismanı 100.000 TL. Aynı ay pazarlama personeline 80.000 TL maaş ödendi.
Muhasebe kaydı
- Maliyet unsurlarının toplanmasıBorç
- 710Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleridirekt ilk madde
- 720Direkt İşçilik Giderleridirekt işçilik
- 730Genel Üretim Giderlerigenel üretim
Alacak- 150İlk Madde ve Malzeme
- 335Personele Borçlar
- 257Birikmiş Amortismanlar (-)amortisman payı
Dikkat
Maliyete GİREN ve GİRMEYEN gider ayrımı kritiktir: üretimle ilgili olmayan pazarlama ve genel yönetim giderleri maliyete alınamaz. Kanun, maliyete girecek unsurları sayar; sayılmayanı eklemek stok değerini ve dolayısıyla matrahı şişirir.
Vergisel değerlendirme
İmal edilen malın maliyetine hammadde, üretim işçiliği ve genel imal giderleri ZORUNLU olarak girer; genel yönetim giderlerinden pay vermek isteğe bağlıdır (213 sayılı Kanun madde 275). Pazarlama ve satış giderleri maliyete giremez, doğrudan dönem gideridir.
Üretim giderini maliyete almayıp doğrudan gider yazmak, stokta bekleyen mamulün giderini o dönemin matrahından düşürür: inceleme dönem sonu stoka isabet eden kısmı matraha ekler. Üretimde kullanılan makinenin amortismanı da gider değil maliyettir (madde 313 ve 275).
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleriüretim işçiliği 200.000 TL
- 335Personele Borçlar
Neden yanlış: İşçilik maliyetin zorunlu unsurudur; 770'e yazılınca satılmamış mamulün işçiliği de o dönem gider olur ve matrah eksik çıkar. Stok değeri düşük, brüt kâr yanlış; incelemede stoka düşen pay matraha eklenir.
Bu şema şu soruların cevabı
- Üretim maliyeti hangi hesaplarda toplanır
- 710 720 730 hesaplar ne işe yarar
- Direkt işçilik ile genel üretim gideri farkı ne
- Maliyet unsurları nelerdir
- Üretim maliyetine amortisman girer mi
- Fabrika elektriği hangi hesaba yazılır
- Maliyet hesapları dönem sonunda ne olur