İlk madde ve malzeme alımı
Olay
Mobilya üreticisi 400.000 TL + KDV'lik kereste ile 50.000 TL + KDV'lik vernik aldı; nakliye 15.000 TL + KDV ayrıca faturalandı. Hepsi üretimde kullanılacak.
Muhasebe kaydı
- Hammadde alışıBorç
- 150İlk Madde ve Malzememaliyet bedeli
- 191İndirilecek KDV
Alacak- 320Satıcılarveya 100/102
Dikkat
Hammadde ile TİCARİ MAL ayrı hesaplarda izlenir: 150 üretime girecek malzeme, 153 doğrudan satılacak mal içindir. İkisini karıştırmak hem maliyet akışını hem envanteri bozar.
Vergisel değerlendirme
Hammadde maliyet bedeliyle değerlenir; nakliye ve alışa bağlı giderler maliyete girer (213 sayılı Kanun madde 274, 262). Üretime verilinceye kadar 150'de bekler, üretime verilince 710'a geçer ve mamulün maliyetine dönüşür (madde 275). Doğrudan satılacak mal ise 153'tedir.
Fiyatı düşen hammadde emsal bedelle değerlenebilir (madde 278); dönem sonu sayımında 150 ayrıca envanterlenir. Alış KDV'si indirilir; nakliye faturasının KDV'si de. Hammaddeyi ticari mal gibi kaydetmek matrahı değil maliyet akışını bozar: üretim maliyeti ve satılan mamul maliyeti hesaplanamaz hâle gelir.
Yanlış yapılan kayıt
- 153Ticari Mallarkereste 400.000 TL
- 191İndirilecek KDV
- 320Satıcılar
Neden yanlış: Üretime girecek malzeme ticari mal değildir; 153'te izlenince üretim maliyeti zinciri (710, 151, 152) kurulamaz, satılan mamul maliyeti 621'e karışır. 7/A uygulamak zorunda olan işletmede bu, maliyet muhasebesinin hiç tutulmaması demektir.
Dayanağı
- Madde 274 Emtia5024 s.K. ile değiştirildi
- Madde 275 İmal Edilen Emtia
Bu şema şu soruların cevabı
- Hammadde alımı nasıl kaydedilir
- 150 ilk madde ve malzeme hesabı ne zaman çalışır
- Hammadde maliyetine hangi giderler girer
- Malzeme üretime verilince ne kaydedilir
- 150 ile 153 arasındaki fark ne
- Yardımcı malzeme hangi hesapta izlenir
- Ambalaj malzemesi nereye yazılır