Hayır amaçlı ödemenin kazanç sınırı ve zararlı yılda kaybı

Beyanname üzerinde indirimBağış yapılan yıl kazanç yetersiz ya da zarar çıktığında

Olay

Şirket yıl içinde bir vakfa 500.000 TL nakit bağış yaptı; yıl 1.000.000 TL zararla kapandı. Ertesi yıl 8.000.000 TL kazanç elde etti.

Muhasebe kaydı

  1. Bağışın ödenmesi — KKEG olarak izleme
    Borç
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar500.000 TL — bağış, KKEG
    Alacak
    • 102Bankalar500.000 TL
  2. Dönem sonu — zararın devri; bağış KKEG olarak beyannameye eklenir, indirilemez
    Borç
    • 591Dönem Net Zararı (-)1.000.000 TL
    Alacak
    • 690Dönem Kârı veya Zararı1.000.000 TL

Dikkat

Bağış indirimi KAZANÇ VARSA vardır: beyanname üzerinde, geçmiş yıl zararları düşüldükten SONRA kalan kazançtan ve o kazancın yüzde beşiyle sınırlı olarak indirilir; kazanç yoksa indirim o yıl kaybolur, zarar olarak da devretmez. Bu yüzden büyük bağış zararlı yılda yapılırsa vergi avantajı hiç doğmaz; kazançlı yıla planlamak gerekir. Bağış gider değildir; kayıtlarda KKEG'dir.

Vergisel değerlendirme

Kamu yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara makbuz karşılığı yapılan bağışların o yıla ait kurum kazancının yüzde beşine kadar olan kısmı beyanname üzerinden indirilir (5520 sayılı Kanun madde 10); indirim, geçmiş yıl zararları mahsup edildikten sonra kalan kazanç üzerinden ve kazançla sınırlı olarak yapılır (madde 9). Bağış kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemez, kanunen kabul edilmeyen gider olarak beyannameye eklenir (madde 11).

İdare, bağışın yapıldığı dönemde faaliyetin zararla sonuçlanması ya da kazancın yetersiz olması halinde indirilemeyen tutarın sonraki yıllarda indirilemeyeceğini ve zarar olarak devretmeyeceğini söylüyor. Olayda 500.000 TL'lik bağış hiç indirilemez; ertesi yılın kazancından da düşülemez. Ayni bağışlarda değer, mal işletmeden çıkıyorsa maliyet ya da kayıtlı değer, yeni alınıp bağışlanıyorsa alış bedelidir; geçici vergi dönemlerinde de aynı sınırla indirilir.

Yanlış yapılan kayıt

Zararlı yılın bağışını ertesi yılın beyannamesinde indirmek
Borç
  • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar500.000 TL — geçen yılın bağışı
Alacak
  • 570Geçmiş Yıllar Kârları500.000 TL

Neden yanlış: İndirim bağışın yapıldığı yıla bağlıdır; ertesi yıl indirilince o yılın matrahı 500.000 TL eksik beyan edilir. İnceleme farkı cezasıyla ister; bağış zararlı yılda kalıcı olarak kaybolmuştur.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Zarar eden şirket bağışı indirebilir mi
  • İndirilemeyen bağış sonraki yıla devreder mi
  • Bağış indirimi geçmiş yıl zararından önce mi sonra mı uygulanır
  • Yüzde beş sınırı hangi kazanç üzerinden hesaplanır
  • Bağış geçici vergide de indirilir mi
  • Ayni bağışın değeri nasıl belirlenir
  • Bağış KKEG mi indirim mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları