Ticaret Bakanlığı ihracat destek ödemesi

Teşvik, hibe ve desteklerFuar, yurt dışı birim kirası, pazara giriş ya da tedarik zinciri desteği hesaba geçtiğinde

Olay

İhracatçı yurt dışı fuara 1.000.000 TL + KDV harcadı; Ticaret Bakanlığı destek başvurusunu onayladı ve ertesi yıl 500.000 TL destek hesaba geçti.

Muhasebe kaydı

  1. Fuar giderinin yapılması — tam tutar gider
    Borç
    • 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri1.000.000 TL
    • 191İndirilecek KDV200.000 TL
    Alacak
    • 320Satıcılar1.200.000 TL
  2. Destek ödemesinin kesinleşmesi — gelir
    Borç
    • 102Bankalar500.000 TL
    Alacak
    • 602Diğer Gelirler500.000 TL — destek geliri

Dikkat

Destek GİDERİ AZALTMAZ, gelirdir: fuar ya da kira gideri tam tutarıyla gider yazılır, destek ayrı gelir yazılır ve vergilenir. Gelir, ödemenin tutar ve mahiyet olarak KESİNLEŞTİĞİ dönemin geliridir; başvuru yılı değil. Hibeyi sermayeye eklemek ya da özel fona almak vergiden kurtarmaz; vergisiz fon yalnız Ar-Ge destekleri içindir.

Vergisel değerlendirme

Kurum kazancı ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilir; işletmeye giren her türlü iktisadi değer kazancın parçasıdır (5520 sayılı Kanun madde 6, 193 sayılı Kanun madde 38). İdare, yurt dışı birim kira desteğinin de tedarik zinciri hibesinin de kurum kazancına dahil edileceğini, ödemenin tutar ve mahiyet itibarıyla kesinleştiği hesap döneminin kazancıyla ilişkilendirileceğini ve stopaj yapılmayacağını söylüyor.

Destek bir teslim ya da hizmet karşılığı olmadığından KDV'nin konusuna girmez (3065 sayılı Kanun madde 1); fatura düzenlenmez, dekont yeter. Destek gideri azaltmak için değil gelir olarak kaydedilir; iki yöntem aynı matrahı verse de gider ve gelirin ayrı görünmesi belge düzenini korur. Yurt dışı şubenin kirası şubenin kazancında gider olur, merkezin kazancından doğrudan düşülmez.

Yanlış yapılan kayıt

Desteği özel fona alıp vergi dışı bırakmak
Borç
  • 102Bankalar500.000 TL
Alacak
  • 549Özel Fonlar500.000 TL — özel fon

Neden yanlış: Vergisiz özel fon uygulaması Ar-Ge ve yenilik desteklerine özgüdür; ihracat destekleri kurum kazancına girer. Fona alınan tutar beyan dışı kalınca matrah eksik çıkar ve fark cezalı tarh edilir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • İhracat destek ödemesi gelir yazılır mı
  • Fuar desteği hangi hesaba kaydedilir
  • Yurt dışı birim kira desteği vergiye tabi mi
  • Destek ödemesinden stopaj kesilir mi
  • Destek ödemesinde KDV var mı
  • Destek hangi dönemin geliri sayılır
  • Hibe sermayeye eklenirse vergi doğar mı
  • Destek karşılığı yapılan gider nasıl kaydedilir

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları