Tasfiyeye giriş ve tasfiye dönemi beyanı

Tasfiye, birleşme ve devirGenel kurul fesih kararı alıp tasfiye tescil edildiğinde ve her tasfiye döneminin sonunda

Olay

Şirketin fesih kararı 15 Nisan'da tescil edildi. 1 Ocak–15 Nisan kıst dönemi 300.000 TL zararla kapandı; tasfiye memuruna 200.000 TL brüt ücret ödendi, ilan ve noter giderleri yapıldı. Tasfiye ertesi yıl Ağustos'ta bitti.

Muhasebe kaydı

  1. Tasfiye memuru ücreti — ücret stopajıyla
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleri200.000 TL — brüt
    Alacak
    • 335Personele Borçlarnet
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir vergisi ve damga vergisi
  2. Tasfiye giderleri — ilan, noter, tescil
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleri60.000 TL
    • 191İndirilecek KDV12.000 TL
    Alacak
    • 102Bankalar72.000 TL
  3. Tasfiye dönemi sonu — kurumlar vergisi karşılığı
    Borç
    • 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarıtasfiye kârı üzerinden
    Alacak
    • 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

Dikkat

Tasfiyeye girişle HESAP DÖNEMİ biter, TASFİYE DÖNEMİ başlar: giriş tarihine kadarki kıst dönem için ayrı beyanname, giriş tarihinden yıl sonuna kadar ilk tasfiye dönemi için ayrı beyanname verilir; sonraki her takvim yılı ayrı bir tasfiye dönemidir. Tasfiye halinde GEÇİCİ VERGİ ÖDENMEZ. Tasfiye kârı, dönem sonu servet değeri ile dönem başı servet değeri arasındaki farktır.

Vergisel değerlendirme

Tasfiye haline giren kurumların vergilendirilmesinde hesap dönemi yerine tasfiye dönemi geçerlidir; tasfiye, kararın tescil edildiği tarihte başlar ve o tarihten yıl sonuna kadar ilk tasfiye dönemi, sonraki her takvim yılı ayrı bir tasfiye dönemidir (5520 sayılı Kanun madde 17; 213 sayılı Kanun madde 174). Beyannameler tasfiye dönemlerinin sonundan itibaren kurumlar vergisi beyan süresinde, tasfiyenin bittiği döneme ait beyanname ise bilançonun kesinleşmesinden itibaren otuz gün içinde verilir; tasfiye süresince geçici vergi hesaplanmaz.

Tasfiye kârı, tasfiye dönemi sonundaki servet değeri ile başındaki servet değeri arasındaki olumlu farktır; ortaklara yapılan ödemeler servet değerine eklenir. Tasfiye memuru ücreti ücrettir, tasfiye giderleri gider yazılır; mükellefiyet ve defter tutma yükümlülüğü tasfiye bitene kadar sürer (213 sayılı Kanun madde 162). İdare, tasfiye öncesi kıst dönemin zararının tasfiye dönemlerinde mahsup edilebileceğini söylüyor. Tasfiye sonunda kesinleşen zarar, önceki tasfiye dönemlerinin beyanları düzeltilerek giderilir.

Yanlış yapılan kayıt

Tasfiye yılında tek yıllık beyanname verip geçici vergi ödemeye devam etmek
Borç
  • 193Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlargeçici vergi
Alacak
  • 102Bankalar

Neden yanlış: Kıst dönem ile ilk tasfiye dönemi ayrı beyannamelerle bildirilir; tek beyanname kıst dönemi süresinde beyan edilmemiş bırakır. Tasfiye halinde geçici vergi yükümlülüğü yoktur; ödenen tutar yersizdir, iade ancak düzeltme talebiyle alınır.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Tasfiyeye giren şirket geçici vergi öder mi
  • Tasfiye dönemi beyannamesi ne zaman verilir
  • Tasfiyeye giriş yılında kaç beyanname verilir
  • Tasfiye dönemi kârı servet değeriyle nasıl bulunur
  • Tasfiye memuru ücreti nasıl kaydedilir
  • Tasfiye giderleri gider yazılır mı
  • Tasfiye öncesi kıst dönem zararı tasfiye döneminde mahsup edilir mi
  • Tasfiye halindeki şirketin defter ve beyan yükümlülüğü sürer mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları