Sabit kıymet satışı
Olay
Kayıtlı değeri 800.000 TL, birikmiş amortismanı 500.000 TL olan kamyon 450.000 TL + %20 KDV'ye satıldı: net defter değeri 300.000 TL, satış kârı 150.000 TL.
Muhasebe kaydı
- Satış ve varlığın çıkışıBorç
- 120Alıcılarveya 100/102
- 257Birikmiş Amortismanlar (-)birikmiş amortismanın kapatılması
Alacak- 253Tesis, Makine ve Cihazlarveya 254 — kayıtlı bedel
- 391Hesaplanan KDV
- 679Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlarsatış kârı varsa
- Satış zararı varsaBorç
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar
Alacak- 253Tesis, Makine ve Cihazlarveya 254
Dikkat
BİRİKMİŞ AMORTİSMANI KAPATMAYI UNUTMAK en sık hatadır: 257 kapatılmazsa hem varlık hem karşılığı bilançoda kalır ve satış kâr/zararı yanlış çıkar. Kâr, yenileme amacı varsa fona alınabilir (bkz. yenileme fonu).
Vergisel değerlendirme
Satış bedeli ile net defter değeri (maliyet − birikmiş amortisman) arasındaki fark kâr ya da zarardır (213 sayılı Kanun madde 328); kâr 679'a, zarar 689'a yazılır ve satış zararı gerçek giderdir, kanunen kabul edilmeyen gider değildir. Satışta KDV hesaplanır; KDV'si indirilmemiş binek otomobilde oran %1, öteki varlıklarda genel orandır.
Varlık yenilenecekse kâr üç yıl yenileme fonunda tutulabilir (madde 328, ayrı şema). İlişkili kişiye satışta bedel emsale uygun olmalıdır (5520 sayılı Kanun madde 13). Enflasyon düzeltmesi yapılmışsa kâr, düzeltilmiş değer üzerinden hesaplanır.
Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar540.000 TL
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar350.000 TL — “satış zararı”
- 254Taşıtlar800.000 TL
- 391Hesaplanan KDV90.000 TL
Neden yanlış: 257'deki 500.000 TL açıkta kalır; gerçekte 150.000 TL kâr varken 350.000 TL zarar yazılır ve matrah 500.000 TL eksik çıkar. Bilançoda varlığı olmayan bir birikmiş amortisman incelemede hemen görünür.
Dayanağı
- Madde 328 Amortismana Tabi Malların Satılması7338 s.K. ile fıkra değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Sabit kıymet satışı nasıl kaydedilir
- Amortismanı satışta nasıl kapatırım
- Duran varlık satış kârı hangi hesaba yazılır
- 679 ve 689 hesaplar satışta ne zaman kullanılır
- Duran varlık satıldığında birikmiş tutar ne olur
- Satış kârı hangi hesaba yazılır
- Zararına satışta hangi hesap borçlanır
- Aracı sattım hangi kaydı yapmalıyım