Stok değer düşüklüğü karşılığı
Olay
Depoda 500.000 TL maliyetli tekstil ürünü su baskınında hasar gördü; mal hâlâ satılabilir durumda. Takdir komisyonu emsal bedeli 150.000 TL belirledi: değer düşüklüğü 350.000 TL.
Muhasebe kaydı
- Karşılığın ayrılmasıBorç
- 654Karşılık Giderleri
Alacak- 158Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
Dikkat
Emsal bedel TAKDİR KOMİSYONUNCA belirlenmeden gider yazılamaz. İşletmenin kendi takdiriyle ayrılan karşılık kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Vergisel değerlendirme
Yangın, deprem, su basması gibi afetler ya da bozulma, çürüme, kırılma nedeniyle değeri düşen emtia EMSAL BEDELLE değerlenir (213 sayılı Kanun madde 278); emsal bedel takdir komisyonunca belirlenir (madde 267). Komisyon kararıyla ayrılan karşılık o yılın gideridir; işletmenin kendi tahminiyle ayrılan karşılık kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Değer düşüklüğü ZAYİ değildir: mal hâlâ vardır ve satılacaktır, bu yüzden alış KDV'si düzeltilmez. Mal imha edilirse o zaman zayi sayılır ve KDV indirimden çıkarılır (3065 sayılı Kanun madde 30). Hasarlı malın düşük bedelle satışı da komisyon kararıyla belgelenirse emsal bedel tartışması çıkmaz.
Yanlış yapılan kayıt
- 654Karşılık Giderleri350.000 TL — işletmenin tahmini
- 158Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)350.000 TL
Neden yanlış: Emsal bedeli belirleyen komisyondur; kararsız karşılık kanunen kabul edilmeyen giderdir ve matrahı 350.000 TL haksız düşürür. İnceleme karşılığı reddeder; mal daha sonra düşük bedelle satılınca da emsal bedel sorusu yine sorulur.
Bu şema şu soruların cevabı
- Stok değer düşüklüğü karşılığı nasıl kaydedilir
- Bozulan malı gider yazabilir miyim
- Takdir komisyonu olmadan stok zararı yazılır mı
- 158 hesap ne zaman kullanılır
- Bozulan mal için karşılık nasıl ayrılır
- Emsal bedel kim tarafından belirlenir
- Yangında zarar gören emtia nasıl kaydedilir
- İşletme kendi takdiriyle stok zararı yazabilir mi