Sabit kıymet alışı
Olay
Şirket 1.000.000 TL + KDV'lik CNC tezgâh aldı; nakliye 30.000 TL + KDV, montaj 50.000 TL + KDV ayrıca faturalandı. Tezgâh Nisan'da kullanıma hazır hale geldi.
Muhasebe kaydı
- Aktife almaBorç
- 253Tesis, Makine ve Cihazlarveya 254 — varlık türüne göre
- 191İndirilecek KDV
Alacak- 320Satıcılarveya 100/102
Dikkat
Maliyet bedeline montaj, nakliye ve varlığı kullanıma hazır hale getiren giderler DAHİLDİR; doğrudan gider yazılamaz. Binek otomobilde KDV indirilemediği için maliyete girer (bkz. ayrı şema).
Vergisel değerlendirme
Duran varlığın maliyet bedeli satın alma bedeline nakliye, montaj ve varlığı kullanıma hazır hale getiren giderlerin eklenmesiyle bulunur (213 sayılı Kanun madde 262); aktife girene kadarki kredi faizi ve kur farkı da zorunlu olarak maliyettir. Noter, harç ve komisyon gibi giderler ile ÖTV, tercihe göre maliyete eklenir ya da gider yazılır (madde 270).
Alış KDV'si tek seferde indirilir (3065 sayılı Kanun madde 29); binek otomobil dışında duran varlık KDV'sinde kısıt yoktur. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimi KDV'den istisnadır (madde 13). Amortisman aktife girdiği yıldan itibaren tam yıl ayrılır; değeri haddin altındaki alet ve demirbaş doğrudan gider yazılabilir (213 sayılı Kanun madde 313).
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri80.000 TL
- 191İndirilecek KDV16.000 TL
- 320Satıcılar96.000 TL
Neden yanlış: İkisi de zorunlu maliyet unsurudur; tezgâhla birlikte on yılda amortismana konu olur. Tek seferde gider yazılınca ilk yıl matrah 72.000 TL eksik çıkar; inceleme farkı kanunen kabul edilmeyen gider sayar.
Dayanağı
- Madde 262 Maliyet Bedeli7338 s.K. ile fıkra eklendi
- Madde 30 İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi7524 s.K. ile bent eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Sabit kıymet alışı nasıl kaydedilir
- 253 tesis makine cihazlar hesabına ne yazılır
- Makine alımında montaj gideri maliyete girer mi
- Duran varlık ne zaman aktifleştirilir
- Makine alımında montaj bedeli nereye yazılır
- Duran varlık hangi bedelle aktifleştirilir
- Nakliye gideri maliyete eklenir mi yoksa doğrudan gider mi
- 253 hesaba hangi tutar yazılır