Azalan bakiyeler usulü amortisman
Olay
Ocak 2026'da 1.000.000 TL'lik makine alındı; faydalı ömür 5 yıl, normal oran %20. Azalan bakiyelerde 1. yıl %40 = 400.000 TL, 2. yıl kalan 600.000 × %40 = 240.000 TL.
Muhasebe kaydı
- Dönem payıBorç
- 770Genel Yönetim Giderleriveya 730/740
Alacak- 257Birikmiş Amortismanlar (-)
Dikkat
Oran normal oranın İKİ KATIDIR ama %50'yi geçemez ve usul yalnız BİLANÇO esasına tabi mükellefler içindir. Azalan bakiyelerden normale geçilebilir, TERSİ OLMAZ — seçim geri alınamaz.
Vergisel değerlendirme
Bilanço esasına tabi mükellefler azalan bakiyeler usulünü seçebilir: oran normal oranın iki katıdır, %50'yi geçemez ve her yıl bir önceki yıldan KALAN değere uygulanır; son yıl kalan bakiye tamamen itfa edilir (213 sayılı Kanun mükerrer madde 315). Amortisman süresi değişmez, yalnız dağılımı öne kayar.
Azalan bakiyelerden normal usule geçilebilir, tersi yapılamaz; geçildiğinde kalan değer kalan süreye eşit dağıtılır (madde 320). Binek otomobilde kıst kuralı bu usulde de uygulanır. Yeniden değerleme yapılmışsa oran, değerlenmiş tutar üzerinden çalışır.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri400.000 TL — 2. yıl
- 257Birikmiş Amortismanlar (-)400.000 TL
Neden yanlış: İkinci yılın payı 600.000 × %40 = 240.000 TL'dir; fazla ayrılan 160.000 TL kanunen kabul edilmeyen giderdir. Üstelik toplam amortisman maliyet bedelini aşmaya başlar ve sonraki yıllar düzeltilmek zorunda kalır.
Dayanağı
- Mükerrer Madde 315 Azalan Bakiyeler Usuliyle Amortisman5024 s.K. ile eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Hızlandırılmış amortisman nasıl uygulanır
- Azalan bakiyeler usulünde oran kaç katı olur
- Bu usulden normal usule geçebilir miyim
- Son yıl kalan tutar ne yapılır
- İşletme hesabına tabi mükellef bu usulü kullanabilir mi
- Hangi usul daha çok gider yazdırır
- Usul seçimi her varlık için ayrı mı yapılır