YayıneviEğitimMarket

Kesintisi işverence üstlenilen hakediş ve fatura düzeni

Avans ve yıllara sari işlerSözleşme gereği hakediş stopajı işveren tarafından karşılandığında

Olay

Sözleşmede yüklenicinin eline geçecek tutarın net 9.500.000 TL olması ve yüzde beş stopajın idarece üstlenilmesi kararlaştırıldı: brüt hakediş 10.000.000 TL, stopaj 500.000 TL, KDV 2.000.000 TL.

Muhasebe kaydı

  1. Hakediş faturası — brütleştirilmiş tutar, stopaj faturada gösterilir
    Borç
    • 120Alıcılarnet + KDV
    • 193Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlarstopaj — işverence ödenen
    Alacak
    • 350Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleribrüt hakediş
    • 391Hesaplanan KDVKDV — brüt üzerinden

Dikkat

Stopajı işverenin üstlenmesi kesintiyi ORTADAN KALDIRMAZ, matrahı BÜYÜTÜR: müteahhide ödenecek net tutar brütleştirilir, stopaj brüt üzerinden hesaplanır ve müteahhit adına yatırılır. Üstlenilen stopaj müteahhit için hasılatın parçasıdır, KDV de brüt üzerinden hesaplanır. Fatura brüt tutarla düzenlenir; stopaj faturada bilgi olarak gösterilebilir.

Vergisel değerlendirme

Yıllara sari inşaat işlerinde istihkak bedelleri üzerinden vergi kesintisi yapılır (193 sayılı Kanun madde 94; kurumlarda 5520 sayılı Kanun madde 15); kesinti yükümlülüğü ödemeyi yapana aittir ve sözleşmeyle kaldırılamaz. Sözleşmede stopajın işverence karşılanacağı yazılıysa, müteahhidin eline geçecek net tutar brütleştirilir ve kesinti brüt tutar üzerinden hesaplanır; üstlenilen vergi müteahhidin istihkakının parçasıdır.

KDV matrahı, alıcının sağladığı her türlü menfaati kapsar; üstlenilen stopaj da matraha dahildir (3065 sayılı Kanun madde 24). İdare, brüt istihkak üzerinden hesaplanan kesintinin, faturanın şekil ve nizamına uyulmak kaydıyla aynı fatura üzerinde gösterilmesinde sakınca görmüyor (213 sayılı Kanun madde 231). Müteahhit brüt tutarı hasılat, kesilen vergiyi peşin ödenen vergi olarak kaydeder.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Faturayı net tutarla kesip stopajı hiç göstermemek
Borç
  • 120Alıcılar11.400.000 TL
Alacak
  • 350Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri9.500.000 TL
  • 391Hesaplanan KDV1.900.000 TL

Neden yanlış: Hasılat 500.000 TL, KDV 100.000 TL eksik beyan edilir; idarenin müteahhit adına yatırdığı stopaj müteahhidin kayıtlarında görünmez ve mahsup edilemez. İnceleme brütleştirip farkı ister.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Stopajın işverence üstlenilmesi mümkün mü
  • Stopajı işveren üstlenirse hakediş faturası nasıl düzenlenir
  • Üstlenilen stopaj müteahhit için gelir mi
  • Brüt hakediş nasıl bulunur
  • Üstlenilen stopajın KDV'si olur mu
  • Yabancı konsorsiyuma yapılan hakediş ödemesinde stopaj oranı
  • Stopaj faturada gösterilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları