Alınan sipariş avansı
Olay
Müşteri 500.000 TL + KDV'lik makine siparişi için Kasım'da 200.000 TL avans ödedi; makine Şubat'ta teslim edildi ve fatura o gün kesildi.
Muhasebe kaydı
- Avansın alınmasıBorç
- 100Kasaveya 102
Alacak- 340Alınan Sipariş Avansları
- Teslimde avansın mahsubuBorç
- 340Alınan Sipariş Avansları
Alacak- 600Yurtiçi Satışlar
- 391Hesaplanan KDV
Dikkat
Avans GELİR DEĞİLDİR ve tek başına vergiyi doğurmaz — vergiyi doğuran olay teslim ya da fatura düzenlenmesidir. Avansı 600'e yazmak hasılatı erken gösterir. Verilen avans ise 159 Verilen Sipariş Avansları'nda izlenir, gider değildir.
Vergisel değerlendirme
Avans vergiyi doğurmaz: KDV teslimle ya da teslimden önce fatura düzenlenmesiyle doğar (3065 sayılı Kanun madde 10). Avans için fatura düzenlenirse o anda KDV doğar; düzenlenmezse makbuz yeter. Yıl sonunda 340'ta duran avans gelir değildir, kurumlar vergisi matrahına girmez.
Dövizli avanslar dönem sonunda kurla değerlenir ve kur farkı gelir ya da gider yazılır (213 sayılı Kanun madde 280). Verilen avans da giderin değil alacağın kaydıdır (159). Avans teslimde hasılata dönüşür: fatura 500.000 TL + KDV üzerinden kesilir, avans mahsup edilir.
Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar200.000 TL
- 600Yurtiçi Satışlar
- 391Hesaplanan KDV
Neden yanlış: Teslim olmadan hasılat ve KDV doğmaz; Kasım'da yazılan hasılat yıl sonu matrahını yanlış yıla taşır, KDV üç ay erken beyan edilir. Sipariş iptal olursa iade ve düzeltme beyannamesi gerekir.
Dayanağı
- Madde 10 Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi4503 s.K. ile ibare: “gümrük hattından geçilmesi” → “gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması”
Bu şema şu soruların cevabı
- Peşin alınan para nasıl kaydedilir
- 340 alınan sipariş avansları hesabı ne zaman çalışır
- Avans alınca KDV doğar mı
- Avans gelir yazılır mı
- Teslim yapılınca avans nasıl kapatılır
- Sipariş avansında fatura kesilir mi
- Verilen avans hangi hesaba yazılır