YayıneviEğitimMarket

Yıllara sari işlerde ortak genel giderlerin dağıtımı

Avans ve yıllara sari işlerBirden fazla yıllara sari iş ya da yıllara sari işle diğer işler birlikte yürütülürken

Olay

Müteahhit bir yıllara sari köprü işi ile yıl içinde biten birkaç tadilat işini birlikte yürütüyor. Merkez ofis giderleri 3.000.000 TL + KDV; yıl içindeki hasılatın yüzde altmışı yıllara sari işten, yüzde kırkı diğer işlerden.

Muhasebe kaydı

  1. Merkez genel giderlerinin toplanması
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleri3.000.000 TL
    • 191İndirilecek KDV600.000 TL
    Alacak
    • 320Satıcılar3.600.000 TL
  2. Dönem sonu — hasılat oranıyla yıllara sari işe pay
    Borç
    • 170Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri1.800.000 TL — yüzde altmış
    Alacak
    • 771Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (-)1.800.000 TL
  3. Kalan pay — diğer işlerin dönem gideri
    Borç
    • 632Genel Yönetim Giderleri (-)1.200.000 TL
    Alacak
    • 771Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (-)1.200.000 TL

Dikkat

Ortak giderler ELLE DEĞİL KANUNİ ÖLÇÜYLE dağıtılır: yıllara sari işler kendi aralarında harcama tutarı oranında, yıllara sari iş ile diğer işler arasında HASILAT oranında; biten yıllara sari işin hasılatı için o yıl tahsil edilen hakediş değil, bitirilen işin toplam hasılatı alınır. Amortismanlar da kullanım gününe göre bölünür. Yıllara sari işe düşen pay o yıl gider olmaz, iş bitene kadar maliyette bekler.

Vergisel değerlendirme

Yıl içinde birden fazla yıllara sari iş yapılıyorsa ortak genel giderler her yıla ait harcama tutarları oranında; yıllara sari işlerle diğer işler birlikte yapılıyorsa o yılın hasılat tutarları oranında dağıtılır (193 sayılı Kanun madde 43). Birden fazla işte kullanılan tesisat, makine ve ulaştırma araçlarının amortismanı bunların her işte kullanıldığı gün sayısına göre paylaştırılır.

Yıllara sari işe düşen pay o işin maliyetidir; kâr işin bittiği yıl tespit edileceğinden (madde 42) bu pay maliyet hesabında birikir ve gider yazılmaz. İdare, yıllara sari işle birebir bağlantısı olmayan hesapların değerlemesinden doğan olumsuz kur farklarının müşterek gider kapsamındaysa işe düşen payının maliyete ekleneceğini söylüyor (213 sayılı Kanun madde 262). Diğer işlere düşen pay dönemin gideridir.

Yanlış yapılan kayıt

Merkez giderlerinin tamamını dönem gideri yazmak
Borç
  • 632Genel Yönetim Giderleri (-)3.000.000 TL
Alacak
  • 771Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (-)3.000.000 TL

Neden yanlış: Yıllara sari işe düşen 1.800.000 TL o işin maliyetidir ve iş bitene kadar gider olamaz; tamamı gider yazılınca dönem matrahı o kadar eksik çıkar. İnceleme dağıtımı kanuni ölçüyle yapar ve farkı cezalı ister.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Ortak genel giderler yıllara sari işlere nasıl dağıtılır
  • Amortismanlar yıllara sari işlere nasıl paylaştırılır
  • Yıllara sari iş ile diğer işlerin ortak gideri hangi orana göre bölünür
  • Yıl içinde biten iş için hasılat oranı nasıl hesaplanır
  • Ortak giderin yıllara sari işe düşen payı hangi hesapta bekler
  • Değerlemeden doğan kambiyo zararı ortak gider olarak dağıtılır mı
  • Merkez giderleri şantiyelere yansıtılır mı

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları