Uzlaşma sonrası kayıt

Hatalı kayıtların düzeltilmesiTarhiyat üzerine uzlaşma sağlandığında

Olay

İnceleme 1.000.000 TL kurumlar vergisi ile 1.000.000 TL vergi ziyaı cezası tarh etti; uzlaşmada vergi 800.000 TL, ceza 160.000 TL olarak bağlandı, gecikme faizi 300.000 TL.

Muhasebe kaydı

  1. Uzlaşılan tutarın tahakkuku
    Borç
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlarvergi aslı dışındaki kısım KKEG
    Alacak
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar

Dikkat

Uzlaşılan VERGİ ASLI ilgili olduğu giderin niteliğine göre değerlendirilir; CEZA ve GECİKME FAİZİ ise her hâlde kanunen kabul edilmeyen giderdir. Uzlaşma sağlanınca aynı konuda dava açılamaz.

Vergisel değerlendirme

Tarh edilen vergi ve kesilen cezalar için mükellef idareyle uzlaşabilir (213 sayılı Kanun ek madde 1); uzlaşılan tutar kesinleşir, dava konusu yapılamaz ve bir ay içinde ödenir. Uzlaşma sağlanamazsa dava yolu ve cezada indirim (madde 376) seçenekleri sürer; ikisi birlikte kullanılamaz.

Kayıt niteliğe göre ayrılır: uzlaşılan KURUMLAR VERGİSİ aslı, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi üçü de kanunen kabul edilmeyen giderdir (5520 sayılı Kanun madde 11). Uzlaşılan KDV aslı ise ilgili işleme göre değerlendirilir; indirim reddiyse gider ya da maliyet olabilir. Uzlaşma, aynı konuda başka bir dönem için emsal oluşturmaz.

Yanlış yapılan kayıt

Uzlaşılan tutarın tamamını gider yazmak
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleri1.260.000 TL
Alacak
  • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar1.260.000 TL

Neden yanlış: Kurumlar vergisi aslı, ceza ve gecikme faizi hiçbiri gider değildir; 770'e yazılınca matrah 1.260.000 TL eksik çıkar ve yeni bir inceleme aynı tutarı KKEG olarak ekler. Uzlaşma yalnız borcu bağlar, niteliğini değiştirmez.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Uzlaşılan vergi nasıl kaydedilir
  • Uzlaşmada kaldırılan ceza kayda alınır mı
  • Uzlaşma sonrası ödenen tutar gider yazılır mı
  • Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma farkı ne
  • Uzlaşılan vergi hangi dönemin gideridir
  • Uzlaşma sonrası dava açılabilir mi
  • Gecikme faizi uzlaşmada ne olur

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları