Devreden yatırım indirimi ve kesintisi
Olay
Şirketin 2002 tarihli teşvik belgesinden endekslenmiş 5.000.000 TL devreden yatırım indirimi var; yıllık kazancı 8.000.000 TL. İndirim kullanıldı, indirilen kazanç üzerinden stopaj hesaplandı ve asgari vergi indirim öncesi kazançtan bulundu.
Muhasebe kaydı
- Beyanname — endekslenmiş devreden indirimin kazançtan düşülmesi ve stopajBorç
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarıindirim sonrası vergi + yüzde 19,8 stopaj
Alacak- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
- Stopajın muhtasarla beyanı — kâr dağıtımından bağımsızBorç
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarıstopaj
Alacak- 360Ödenecek Vergi ve Fonlaryatırım indirimi stopajı
Dikkat
Eski belgelerden devreden yatırım indirimi HÂLÂ kullanılabilir ama iki bedeli vardır: 2003 öncesi belgelerden gelen indirimin uygulandığı kazanç üzerinden yüzde 19,8 STOPAJ kesilir (bu kazanç dağıtılırken ikinci kez kesilmez) ve indirim ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNDEN düşülmez, asgari vergi indirim öncesi kazanç üzerinden hesaplanır. Devreden tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla endekslenir; kazanç sınırı yoktur ama asgari vergi fiilen sınır koyar.
Vergisel değerlendirme
Kaldırılan yatırım indirimi istisnasından önce hak kazanılan ve kullanılamayan indirim tutarları, yeniden değerleme oranıyla artırılarak sonraki yılların kazançlarından indirilmeye devam eder; 2003 öncesi teşvik belgeleri kapsamında yararlanılan indirim tutarı üzerinden, kâr dağıtılsın dağıtılmasın, yüzde 19,8 oranında kesinti yapılır (193 sayılı Kanun geçici madde 69 ve geçici madde 61); idare, bu kesintinin nihai vergileme olduğunu ve kazanç dağıtıldığında yeniden kesinti yapılmayacağını söylüyor.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek indirim ve istisnalar Kanunda sayılmıştır (5520 sayılı Kanun madde 32/C ve madde 5); idare, yatırım indiriminin bunlar arasında olmadığını, asgari vergi matrahından düşülmeyeceğini ve yatırım indirimi üzerinden hesaplanan stopajın asgari vergiyle karşılaştırılmayacağını söylüyor. Böylece indirim kurumlar vergisini sıfırlasa bile asgari vergi ödenir; indirim kullanmanın net faydası asgari vergi ve stopaj düşülerek hesaplanmalıdır.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları0 TL
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları0 TL
Neden yanlış: Asgari kurumlar vergisi indirim öncesi kazancın yüzde onudur ve yatırım indirimi bu matrahtan düşülmez; olayda 800.000 TL asgari vergi ile indirilen kazanç üzerinden stopaj ödenir. Sıfır beyan iki vergiyi de eksik bırakır.
Dayanağı
- Geçici Madde 69 (5479 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük: 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere 08.04.2006)6009 s.K. ile cümle eklendi
- Geçici Madde 61 (4842 sayılı Kanunun 17'inci maddesiyle eklenen geçici madde)4842 s.K. ile geçici madde eklendi
- Madde 32/C Yurt içi asgari kurumlar vergisi (7524 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle eklenen madde; Yürürlük : 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde)
- Madde 5 İstisnalar7524 s.K. ile ibare değişti
- Yatırım indirimi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülmez; yatırım indirimi stopajı asgari vergiyle karşılaştırılmaz2026-04-02 · E-71877763-125[2025/Yeni ]-
- Geçici 61 kapsamında yüzde 19,8 kesinti nihai vergilemedir; kazancın dağıtımında tekrar stopaj yapılmaz2019-01-17 · 38418978-125[15-18/4]-25658
Bu şema şu soruların cevabı
- Yatırım indirimi hâlâ kullanılabilir mi
- Devreden yatırım indirimi nasıl endekslenir
- Yatırım indirimi kullanılan kazançta stopaj oranı kaç
- Yatırım indirimi kazancın ne kadarıyla sınırlı
- Yatırım indirimi asgari kurumlar vergisinden düşülür mü
- Yatırım indirimi stopajı kâr dağıtımında yeniden kesilir mi
- Yatırım indirimi hangi hesapta izlenir