Vergiden muaf esnafa ödeme ve gider pusulası kesintisi
Olay
Hediyelik eşya mağazası, evinde el işi ürün yapan muaf esnaftan 50.000 TL'lik ürün, bir başka muaf esnaftan da 20.000 TL'lik tamir hizmeti aldı; ödemeler banka yoluyla yapıldı.
Muhasebe kaydı
- Evde üretilen el işi ürünün alımı — gider pusulası, yüzde iki stopajBorç
- 153Ticari Mallar50.000 TL
Alacak- 102Bankalar49.000 TL
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlar1.000 TL — stopaj
- Muaf esnaftan hizmet alımı — yüzde on stopajBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri20.000 TL
Alacak- 102Bankalar18.000 TL
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlar2.000 TL
Dikkat
Muaf esnaftan alımda FATURA yoktur, GİDER PUSULASI vardır ve stopaj ürünün türüne göre değişir: evde üretilen ve Kanunda sayılan el işi ürünlerde yüzde iki, diğer mal alımlarında yüzde beş, hizmet alımlarında yüzde on. KDV hesaplanmaz; muaf esnafın teslimi KDV'den istisnadır. Kişinin esnaf muaflığı belgesi taşıması alıcıyı korur; belgesiz ve sürekli alım kişiyi mükellef yapar ve alıcı belgesiz alımla kalır.
Vergisel değerlendirme
Motorlu araç kullanmaksızın gezici olarak çalışanlar, evlerinde el işi ürün üretip satanlar ve Kanunda sayılan diğer küçük esnaf gelir vergisinden muaftır; muafiyet, ticari, zirai ya da mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde mükellef olanlara uygulanmaz (193 sayılı Kanun madde 9). Muaf esnafa yapılan ödemelerden, Kanunda sayılan el işi ürünlerde yüzde iki, diğer mal alımlarında yüzde beş, hizmet alımlarında yüzde on vergi kesilir (madde 94).
Belge, gider pusulasıdır; ödeme banka ya da ödeme kuruluşu aracılığıyla yapıldığında dekont gider pusulası yerine geçer (213 sayılı Kanun madde 234). Muaf esnafın teslim ve hizmetleri KDV'den istisnadır (3065 sayılı Kanun madde 17); pusulada KDV gösterilmez. Muaf esnaf beyanname vermez; kesilen vergi nihai vergidir. Alıcı kesintiyi muhtasar beyannameyle bildirir.
Yanlış yapılan kayıt
- 153Ticari Mallar50.000 TL
- 102Bankalar50.000 TL — kesintisiz
Neden yanlış: Kesinti alıcının yükümlülüğüdür; kesilmeyen 1.000 TL alıcıdan cezasıyla istenir. Pusula stopajsız düzenlenince muhtasar da eksik verilmiş olur; ödeme brüt yapılmışsa stopaj alıcının cebinden çıkar.
Dayanağı
- Madde 9 Vergiden Muaf Esnaf7420 s.K. ile ibare değişti
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 234 Gider Pusulası7338 s.K. ile fıkra değişti
- Madde 177577 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Esnaf muaflığından yararlanan kişiye ödeme nasıl belgelenir
- Muaf esnaftan alımda stopaj oranı kaç
- Gider pusulasında KDV var mı
- Evde üretilen el işi ürün alımında stopaj oranı
- Esnaf muaflığı belgesi olmayan kişiden alımda ne yapılır
- Gider pusulasıyla ödeme banka yoluyla mı yapılır
- Muaf esnafın kendisi beyanname verir mi