Özel maliyet bedeli
Olay
Beş yıllık kira sözleşmesiyle tutulan mağazada 600.000 TL + KDV'lik tadilat yapıldı: bölme duvarlar, elektrik tesisatı, asma tavan; hepsi mağazada kalacak.
Muhasebe kaydı
- Harcamanın aktifleştirilmesiBorç
- 264Özel Maliyetler
- 191İndirilecek KDV
Alacak- 320Satıcılarveya 100/102
- İtfa payıBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri
Alacak- 268Birikmiş Amortismanlar (-)
Dikkat
Özel maliyet KİRA SÜRESİNE göre eşit tutarlarla itfa edilir, amortisman oranıyla değil. Kira süresi belli değilse beş yıl esas alınır. Kiralanan yer erken boşaltılırsa itfa edilmemiş tutar o yıl gider yazılır.
Vergisel değerlendirme
Kiracının kiralanan yeri genişletmek ya da değerini artırmak için yaptığı ve tahliyede yerinde kalacak harcamalar özel maliyettir (213 sayılı Kanun madde 272); kira süresine göre eşit tutarlarla itfa edilir, süre belli değilse beş yıl (madde 327). Olayda yılda 120.000 TL. Harcamanın KDV'si indirilir.
Kira erken biterse itfa edilmemiş kısım tahliye yılında gider yazılır. Kiralayana bedelsiz bırakılan kıymet, kiralayan için tahliye tarihinde emsal bedelle kira geliridir (193 sayılı Kanun madde 72); kiracı için de bedelsiz teslim sayılıp KDV hesaplanır (3065 sayılı Kanun madde 3). Boya, küçük onarım gibi değer artırmayan harcamalar doğrudan giderdir.
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri600.000 TL
- 191İndirilecek KDV120.000 TL
- 320Satıcılar720.000 TL
Neden yanlış: Değer artırıcı harcama özel maliyettir ve beş yılda itfa edilir; tek seferde gider yazılınca ilk yıl matrah 480.000 TL eksik çıkar. İnceleme farkı kanunen kabul edilmeyen gider sayıp cezalı tarh eder.
Dayanağı
- Madde 272 Gayrimenkullerde veya Elektrik Üretim ve Dağıtım Varlıklarında Maliyet Bedelinin Artması(5398 sayılı Kanunun 24'üncü<p> maddesiyle değişen madde Yürürlük; 21.07.2005)5398 s.K. ile değiştirildi
- Madde 327 Özel Maliyet Bedellerinin İtfası5398 s.K. ile madde değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Kiralık dükkâna yapılan tadilat nasıl kaydedilir
- 264 özel maliyetler hesabı ne zaman kullanılır
- Kiralanan yerdeki harcama kaç yılda itfa edilir
- Kira süresi bitmeden çıkarsam kalan tutar ne olur
- Dekorasyon gideri doğrudan gider yazılabilir mi
- Özel maliyet ile demirbaş arasındaki fark ne
- 268 hesap özel maliyette nasıl çalışır