Değersiz alacak kaydı

AlacaklarAlacak kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsil edilemez hale geldiğinde

Olay

İcra takibindeki 120.000 TL'lik alacak için 2025'te karşılık ayrılmıştı. 2026'da icra dairesi aciz vesikası düzenledi: alacak artık değersiz.

Muhasebe kaydı

Daha önce karşılık ayrılmışsa
Borç
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)120.000 TL
Alacak
- 128Şüpheli Ticari Alacaklar120.000 TL
Karşılık ayrılmamışsa doğrudan gider
Borç
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar
Alacak
- 120Alıcılar

Dikkat

“Tahsil edilemiyor” kanaati YETMEZ: kazai hüküm ya da kanaat verici vesika şarttır. Aciz vesikası, konkordato kararı gibi. Belgesiz silinen alacak gider yazılamaz.

Vergisel değerlendirme

Değersiz alacak, kazai bir hükme ya da kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkân kalmayan alacaktır (213 sayılı Kanun madde 322): aciz vesikası, konkordato tasdik kararı, iflasın kapanması, mahkeme huzurunda feragat. “Adres bulunamadı”, “şirket kapandı” gibi tespitler tek başına yetmez.

Değersiz hale gelen alacak o yıl gider yazılır ve kayıtlardan çıkarılır; daha önce karşılık ayrılmışsa karşılıkla kapatılır, ikinci kez gider yazılmaz. Tahsil edilemeyen alacağın KDV'si, alacak değersiz hale geldiğinde indirim konusu yapılabilir (3065 sayılı Kanun madde 29/4); bu KDV gider yazılmaz, indirilir.

Yanlış yapılan kayıt

Karşılık ayrılmış alacağı bir kez daha gider yazmak

Borç

689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar120.000 TL

Alacak

128Şüpheli Ticari Alacaklarkarşılık 129'da açık kalır

Neden yanlış: Aynı alacak 2025'te karşılık gideri, 2026'da değersiz alacak gideri olarak İKİ KEZ matrahtan düşülmüş olur; 129'daki karşılık da açık kalır. Doğrusu karşılığı (129) alacakla (128) kapatmaktır.

Dayanağı

Madde 322 Değersiz Alacaklar
Madde 29 Vergi İndirimi7491 s.K. ile eklendi

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

Değersiz alacak kaydı nasıl yapılır
Tahsil edilemeyen alacağı gider yazabilir miyim
Aciz vesikasıyla alacak silinir mi
Şüpheli alacak değersiz hale gelince ne yapılır
Alacaktan vazgeçince ne yapmam gerekir
689 hesaba hangi durumda yazılır
Tahsilinden ümit kesilen alacak nasıl silinir
Mahkeme kararı olmadan alacak silinir mi
Karşılık ayrılmış alacak tahsil edilemezse ne olur