Vazgeçilen alacak (borçlu tarafında)
Olay
Tedarikçiye 200.000 TL borcu olan şirket konkordato sürecinde alacaklıyla anlaştı; alacaklı 80.000 TL'lik kısımdan mahkeme huzurunda vazgeçti. Kayıt BORÇLUNUN defterinde.
Muhasebe kaydı
- Borcun özel fona alınmasıBorç
- 320Satıcılar
Alacak- 549Özel FonlarVazgeçilen alacak
Dikkat
Fon ÜÇ YIL içinde zararla mahsup edilmezse üçüncü yılın sonunda kâra eklenir. Doğrudan gelir yazmak da, süresiz fonda tutmak da hatalıdır.
Vergisel değerlendirme
Konkordato ya da sulh yoluyla vazgeçilen alacak, borçlunun defterinde özel bir karşılık hesabına (549 Özel Fonlar) alınır ve ÜÇ YIL içinde zararla itfa edilir; üçüncü yılın sonunda hâlâ duruyorsa kâra aktarılır (213 sayılı Kanun madde 324). Fonda durduğu sürece vergilenmez; alacaklı ise aynı tutarı değersiz alacak olarak gider yazar (madde 322).
KDV yönü iki taraflıdır: alacaklı, değersiz hale gelen alacağın KDV'sini indirim konusu yapabilir; borçlu da daha önce indirdiği bu KDV'yi aynı dönemde indirimden çıkarıp beyan eder (3065 sayılı Kanun madde 29/4). Fonu üç yıl geçtikten sonra da tutmak matrahı eksik bırakır; incelemede üçüncü yılın kazancına eklenir.
Yanlış yapılan kayıt
- 320Satıcılar80.000 TL
- 679Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar80.000 TL
Neden yanlış: Kanun borçluya üç yıl bekletme ve zararla itfa hakkı verir; hemen gelir yazılınca vazgeçme yılında vergi ödenir, sonraki iki yılın zararıyla kapatma imkânı kaybolur. Konkordatodaki bir işletme için bu, tam da en dar zamanda fazladan vergidir.
Bu şema şu soruların cevabı
- Vazgeçilen alacak nasıl kaydedilir
- Konkordatoda borçlu hangi kaydı yapar
- 549 özel fonlar hesabı ne zaman kullanılır
- Vazgeçilen alacak kaç yıl fonda tutulur
- Alacaklının vazgeçtiği borç gelir yazılır mı
- 549 hesaptaki tutar ne zaman kâra eklenir
- Sulh yoluyla silinen borç nasıl gösterilir
- Borçlu tarafında hangi kayıt yapılır