Karşılık ayrılmayan yıldan sonra şüpheli alacak
Olay
Alacak için 2024'te icra takibi başlatıldı ama o yıl karşılık ayrılmadı; 2026'da 200.000 TL'lik alacak için karşılık ayrılmak istendi.
Muhasebe kaydı
- Geç ayrılan karşılık — KKEG olarak izlenirBorç
- 654Karşılık Giderleri200.000 TL — KKEG alt hesabı
Alacak- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)200.000 TL
- Alacak değersiz olunca — karşılık kapatılır, tutar beyannamede indirilirBorç
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)200.000 TL
Alacak- 128Şüpheli Ticari Alacaklar200.000 TL
Dikkat
İdarenin görüşü: karşılık ancak alacağın şüpheli hâle geldiği YILDA ayrılabilir; o yıl ayrılmayan karşılık sonraki yıl kanunen kabul edilmeyen giderdir. Danıştay'ın aksi yönde kararları vardır ama uygulamada risk mükellefte; güvenli yol takip yılında ayırmaktır. Karşılık ayrılmasa da alacak değersiz hâle gelince o yıl gider yazılabilir.
Vergisel değerlendirme
Şüpheli alacak karşılığı, alacağın dava ya da icra safhasına girdiği değerleme gününde ayrılır (213 sayılı Kanun madde 323); idare, o yıl ayrılmayan karşılığın sonraki yıllarda ayrılamayacağı ve ayrılırsa kanunen kabul edilmeyen gider olacağı görüşündedir. Danıştay ise takip devam ettiği sürece sonraki yıllarda da karşılık ayrılabileceğine karar vermiştir; uygulamada bu görüşe dayanmak dava riski taşır.
Karşılık ayrılmadan ya da KKEG olarak ayrılmış karşılıkla alacak değersiz hâle gelirse (aciz vesikası gibi), değersiz alacak o yıl gider yazılır (madde 322); KKEG olarak ayrılmış karşılık kapatılırken tutar beyannamede indirim olarak gösterilir. Dava sonraki yıl açılmışsa şüpheli hâle geliş o yıldır ve karşılık o yıl ayrılır.
Yanlış yapılan kayıt
- 654Karşılık Giderleri200.000 TL — olağan gider
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)200.000 TL
Neden yanlış: İdare bu karşılığı reddeder: 200.000 TL matraha eklenmezse cezalı tarhiyat doğar. Danıştay içtihadına güvenilecekse ihtirazi kayıtla beyan edip dava açmak gerekir; sessizce gider yazmak ikisi de değildir.
Dayanağı
- Madde 323 Şüpheli Alacaklar7338 s.K. ile ibare değişti
- Madde 322 Değersiz Alacaklar
Bu şema şu soruların cevabı
- İcra takibi geçen yıl başladıysa karşılık bu yıl ayrılabilir mi
- Karşılık ayrılmayan yılın hakkı kaybolur mu
- Şüpheli alacak karşılığı hangi yılda ayrılmalı
- Geç ayrılan karşılık KKEG midir
- Danıştay geç ayrılan karşılığı kabul ediyor mu
- Karşılık ayrılmadan değersiz hâle gelen alacak gider yazılır mı
- Dava sonraki yıl açılırsa karşılık hangi yıl ayrılır