Geçici vergi tahakkuku ve ödemesi

Dönem sonu ve vergiHer geçici vergi döneminin beyanında

Olay

Şirketin Ocak–Mart geçici vergi matrahı 2.000.000 TL; %25 ile 500.000 TL geçici vergi tahakkuk etti ve süresinde ödendi.

Muhasebe kaydı

  1. Tahakkuk
    Borç
    • 193Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
    Alacak
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar
  2. Ödeme
    Borç
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar
    Alacak
    • 100Kasaveya 102

Dikkat

Geçici vergi GİDER DEĞİLDİR; peşin ödenen vergidir ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. 770'e yazmak matrahı hatalı düşürür.

Vergisel değerlendirme

Ticari kazanç sahipleri ve kurumlar, üçer aylık kazançları üzerinden kurumlar vergisi oranında geçici vergi öder (193 sayılı Kanun mükerrer madde 120); beyan ve ödeme dönemi izleyen ikinci ayın 17'sine kadardır ve yılda üç dönem vardır, dördüncü dönem kaldırılmıştır. Yıllara sari inşaat işleri ve basit usul geçici vergi dışıdır.

Geçici vergi gider değil PEŞİN vergidir: yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir, fazlası iade ya da öteki vergi borçlarına mahsup edilir; ancak ÖDENMİŞ geçici vergi mahsup edilebilir. Eksik beyan %10'luk yanılma payını aşarsa eksik kısım için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır.

Yanlış yapılan kayıt

Geçici vergiyi gider yazmak
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleri500.000 TL
Alacak
  • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar500.000 TL

Neden yanlış: Peşin ödenen vergi gider olamaz; 770'e yazılınca matrah 500.000 TL eksik çıkar ve 193'te izlenmediği için yıllık beyannamede mahsup edilemez, vergi ikinci kez ödenir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Geçici vergi kaydı nasıl yapılır
  • Geçici vergi gider yazılır mı
  • 193 peşin ödenen vergiler hesabı ne işe yarar
  • Ödenen geçici vergi nereye kaydedilir
  • Peşin ödenen vergi hangi hesapta izlenir
  • Dönem vergisinden nasıl mahsup edilir
  • 193 ile 371 arasındaki fark ne
  • Ödenen tutar gider yazılabilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları