YayıneviEğitimMarket

Özel tüketim vergisi

Dönem sonu ve vergiÖTV'ye tabi mal alındığında ya da teslim edildiğinde

Olay

Şirket, ÖTV'ye tabi 500.000 TL'lik ticari araç aldı: ÖTV 50.000 TL, KDV (550.000 × %20) 110.000 TL. Ayrıca fabrika için 200.000 TL'lik akaryakıt alındı; ÖTV fiyatın içinde.

Muhasebe kaydı

  1. ÖTV'li alım
    Borç
    • 254TaşıtlarÖTV dahil maliyet
    • 191İndirilecek KDV
    Alacak
    • 320Satıcılar

Dikkat

ÖTV, KDV'nin AKSİNE indirim konusu yapılamaz: ilgili malın maliyetine girer. Taşıt alımında ÖTV ile KDV'nin toplamı için ayrıca gider yazma tercihi vardır ama ikisi bir arada indirim konusu yapılamaz.

Vergisel değerlendirme

Özel tüketim vergisi, kanuna ekli listelerdeki malların ilk iktisabında, ithalinde ya da imalatçısından tesliminde bir kez alınır (4760 sayılı Kanun madde 1); KDV'nin aksine indirim mekanizması yoktur, ödenen ÖTV malın MALİYETİNE girer. KDV ise ÖTV dahil bedel üzerinden hesaplanır ve indirilir.

Binek otomobilde ÖTV ile KDV'nin toplamı için sınıra kadar gider yazma tercihi vardır (193 sayılı Kanun madde 40); ticari araçta ÖTV doğrudan maliyettir, amortismanla itfa edilir. Akaryakıttaki ÖTV fiyatın parçasıdır, ayrıca gösterilmez; ihracatta ÖTV istisnası ve iadesi ayrı usulle izlenir.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

ÖTV'yi indirilecek vergi gibi kaydetmek
Borç
  • 254Taşıtlar500.000 TL
  • 191İndirilecek KDV160.000 TL — ÖTV+KDV
Alacak
  • 320Satıcılar660.000 TL

Neden yanlış: ÖTV indirilemez; 191'e yazılan 50.000 TL KDV beyannamesinde haksız indirimdir ve cezalı geri istenir. Doğrusu 550.000 TL maliyet, 110.000 TL indirilecek KDV.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • Ödenen ÖTV indirilebilir mi
  • Taşıt alımında ÖTV nereye yazılır
  • ÖTV KDV matrahına dahil mi
  • ÖTV maliyete eklenir mi
  • Akaryakıt ÖTV'si gider midir
  • ÖTV mükellefi kimdir
  • ÖTV bir kez mi alınır

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları