Hediye çeki ve indirim kuponu
Olay
E-ticaret sitesi Aralık'ta kurumsal bir müşteriye 500.000 TL'lik hediye kartı sattı. Kartları alan personel Ocak'ta 120.000 TL'lik (KDV dahil) alışveriş yaptı; 30.000 TL'lik kısım bir yıllık süre dolunca kullanılmamış kaldı.
Muhasebe kaydı
- Hediye çekinin satılması — avans, fatura yokBorç
- 102Bankalar500.000 TL
Alacak- 340Alınan Sipariş Avansları500.000 TL — hediye çeki avansı
- Çekle alışveriş — teslimde fatura ve KDVBorç
- 340Alınan Sipariş Avansları120.000 TL
Alacak- 600Yurtiçi Satışlar100.000 TL
- 391Hesaplanan KDV20.000 TL
- Süresi dolup kullanılmayan çekin gelir yazılmasıBorç
- 340Alınan Sipariş Avansları30.000 TL
Alacak- 679Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar30.000 TL
Dikkat
Hediye çeki satışı bir TESLİM DEĞİLDİR: o an fatura kesilmez, KDV doğmaz, tutar avans olarak bekler. Fatura çek kullanılıp mal teslim edildiğinde ve çeki satın alana değil ALIŞVERİŞİ YAPANA düzenlenir. Çeki satarken hasılat yazmak hem KDV'yi erken doğurur hem geliri yanlış döneme taşır.
Vergisel değerlendirme
KDV'de vergiyi doğuran olay malın teslimi ya da hizmetin ifasıdır (3065 sayılı Kanun madde 10); hediye çeki satılırken ortada teslim yoktur, bedel avanstır. İdare aynı görüşte: çekin satışı için fatura düzenlenmez, çek kullanılarak alışveriş yapıldığında genel esaslara göre alışverişi yapan adına fatura kesilir (213 sayılı Kanun madde 229). Fatura çekin kullanıldığı ayın KDV beyannamesine girer.
İndirim kuponu ise matrahı küçültür: faturada gösterilen ticari teamüllere uygun iskonto matraha dahil değildir (madde 25), KDV indirimli tutar üzerinden hesaplanır. Kullanılmayan ve süresi dolan çek bedeli işletmede kalır; artık geri ödenmeyeceği kesinleştiği dönemde gelir yazılır ve KDV'siz kalır, çünkü karşılığında teslim olmamıştır.
Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar500.000 TL
- 600Yurtiçi Satışlar416.667 TL
- 391Hesaplanan KDV83.333 TL
Neden yanlış: Teslim olmadan hasılat ve KDV doğmaz; gelir Aralık'a, KDV Aralık beyannamesine yanlış girer. Ocak'ta alışveriş yapana kesilen fatura ise ikinci kez KDV hesaplatır; düzeltme beyannamesi kaçınılmaz olur.
Dayanağı
- Madde 10 Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi4503 s.K. ile ibare: “gümrük hattından geçilmesi” → “gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması”
- Madde 229 Faturanın Tarifi
- Madde 25 Matraha Dahil Olmayan Unsurlar
- Hediye çeki satışı avanstır, fatura çek kullanılınca alışveriş yapan adına kesilir2018-07-11 · 64597866-105-15439
Bu şema şu soruların cevabı
- Hediye çeki satışında fatura kesilir mi
- Hediye kartı bedeli hangi hesaba kaydedilir
- Hediye çeki satılınca KDV doğar mı
- Kullanılmayan hediye çeki gelir yazılır mı
- İndirim kuponuyla yapılan satışta matrah ne olur
- Hediye çekiyle alışveriş yapan müşteriye fatura kime kesilir
- Kurumsal müşteriye satılan hediye kartı nasıl kaydedilir
- Süresi dolan hediye çeki nasıl kapatılır