Değersiz alacakta KDV düzeltmesi (iki taraf)
Olay
120.000 TL'lik (100.000 TL + 20.000 TL KDV) alacak aciz vesikasıyla değersiz oldu. Satıcı daha önce beyan ettiği 20.000 TL KDV'yi indirim konusu yaptı; borçlu indirdiği 20.000 TL'yi beyan etti.
Muhasebe kaydı
- Satıcı — KDV'nin indirimi ve kalan tutarın gideriBorç
- 191İndirilecek KDV20.000 TL — değersizlik döneminde
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar100.000 TL
Alacak- 120Alıcılar120.000 TL — veya 128
- Borçlu — daha önce indirdiği KDV'yi beyan ederBorç
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar20.000 TL
Alacak- 391Hesaplanan KDV20.000 TL — indirimin iptali
Dikkat
KDV düzeltmesi ŞÜPHELİ değil DEĞERSİZ hâle gelen alacak içindir: satıcı, değersizliğin belgelendiği dönemde daha önce beyan ettiği KDV'yi indirir; borçlu da aynı KDV'yi indirimden çıkarıp beyan eder. Karşılık yoluyla gider yazılan KDV ayrıca indirilemez: ya gider ya indirim.
Vergisel değerlendirme
Vergi Usul Kanunu'na göre değersiz hâle gelen alacaklara ilişkin hesaplanıp beyan edilen KDV, alacağın değersiz hâle geldiği dönemde indirim konusu yapılabilir; şartı, tutarın şüpheli alacak karşılığı yoluyla gider yazılmamış olmasıdır (3065 sayılı Kanun madde 29). Borçlu ise daha önce indirdiği bu KDV'yi aynı dönemde indirimden çıkarıp beyan eder.
Değersizlik kazai bir hükümle ya da kanaat verici vesikayla belgelenir (213 sayılı Kanun madde 322): aciz vesikası, konkordato tasdiki, iflasın kapanması. Şüpheli alacak aşamasında KDV indirilemez, karşılık KDV dahil ayrılabilir (madde 323); sonra değersizlikte KDV indirilecekse karşılık KDV hariç tutulmalıdır. Sonradan tahsilde satıcı KDV'yi yeniden beyan eder, borçlu yeniden indirir.
Yanlış yapılan kayıt
- 191İndirilecek KDV20.000 TL
- 128Şüpheli Ticari Alacaklar20.000 TL — karşılık 129'da KDV dahil duruyor
Neden yanlış: Aynı 20.000 TL hem karşılık gideri olarak matrahtan düşülmüş hem KDV indirimi yapılmış olur; kanun ikisini birden yasaklar. İnceleme indirimi cezalı reddeder.
Dayanağı
- Madde 29 Vergi İndirimi7491 s.K. ile eklendi
- Madde 322 Değersiz Alacaklar
- Madde 323 Şüpheli Alacaklar7338 s.K. ile ibare değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Değersiz alacağın KDV'si indirilir mi
- Alacak değersiz olunca satıcı KDV'yi hangi dönemde indirir
- Borçlu değersiz alacağın KDV'sini düzeltmek zorunda mı
- Şüpheli alacağın KDV'si indirilir mi yoksa değersiz mi olmalı
- KDV 29/4 düzeltmesi için hangi belge gerekir
- Değersiz alacak KDV'si gider mi yazılır indirilir mi
- Sonradan tahsil edilen değersiz alacağın KDV'si ne olur