Promosyon, numune ve eşantiyon

KDVBedelsiz mal verildiğinde

Olay

Deterjan üreticisi “bir alana bir bedava” kampanyası yaptı; ayrıca eczanelere “numunedir, satılamaz” etiketli 500 adet ürün dağıttı. Yılbaşında müşterilere de hediye paketi verdi.

Muhasebe kaydı

  1. Bedelsiz teslimin kaydı
    Borç
    • 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleripazarlama gideri
    Alacak
    • 153Ticari Mallar

Dikkat

Numune ve eşantiyon, ticari teamüle uygun ve AYRICA SATIŞA KONU OLMAYACAK şekilde verilirse teslim sayılmaz; aksi hâlde emsal bedel üzerinden vergi doğar. Promosyonda ise bedelsiz ürünün alış vergisi, asıl ürünün oranıyla sınırlı olarak indirilir.

Vergisel değerlendirme

Promosyon ürünü satılan malın teslimine bağlı sayılır, ayrıca KDV hesaplanmaz; alış KDV'si, satılan malın oranı promosyon ürününün oranına eşit ya da yüksekse tamamen, düşükse satılan malın oranına isabet eden kısmıyla indirilir, kalan gider yazılır. Numune ve eşantiyon ticari teamüle uygun, satışa konu olmayacak biçimde verilirse teslim sayılmaz (3065 sayılı Kanun madde 3).

Müşteriye verilen HEDİYE ise numune değil teslimdir: emsal bedel üzerinden KDV hesaplanır. Üçü de pazarlama gideridir (193 sayılı Kanun madde 40); işletmeden çıkış irsaliye ya da dağıtım listesiyle belgelenir. Numuneye “satılamaz” işareti ve işletme adı konmazsa teslim sayılma riski doğar.

Yanlış yapılan kayıt

Yılbaşı hediyelerini numune sayıp KDV'siz çıkışlamak
Borç
  • 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderlerihediye paketleri
Alacak
  • 153Ticari Mallar

Neden yanlış: Hediye ticari teamül gereği verilen numune değildir; bedelsiz teslimdir ve emsal bedel üzerinden KDV hesaplanmalıdır (391). Hesaplanmayan KDV incelemede cezalı istenir; gider yönü ise kabul edilir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Bedelsiz verilen numune nasıl kaydedilir
  • Promosyon ürününde vergi hesaplanır mı
  • Eşantiyon gider yazılabilir mi
  • Yanında bedelsiz verilen üründe indirim ne olur
  • Numune teslim sayılır mı
  • Reklam amaçlı dağıtılan ürünün maliyeti nereye gider
  • Bedelsiz teslimde emsal bedel uygulanır mı

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları