YayıneviEğitimMarket

Zayi olan mal ve KDV düzeltmesi

KDVMal çalındığında, kaybolduğunda ya da imha edildiğinde

Olay

Son kullanma tarihi geçen 100.000 TL maliyetli gıda (alış KDV'si 10.000 TL) takdir komisyonu nezaretinde imha edildi; ayrıca depodan 30.000 TL'lik mal çalındı, polis tutanağı var.

Muhasebe kaydı

  1. Malın çıkışı ve verginin düzeltilmesi
    Borç
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve ZararlarKKEG olarak izlenir
    Alacak
    • 153Ticari Mallar
    • 191İndirilecek KDVindirimin iptali

Dikkat

Zayi olan malın alışında İNDİRİLEN VERGİ İPTAL EDİLİR — yalnız deprem, sel ve Bakanlıkça yangın için ilan edilen mücbir sebep bunun dışındadır. Takdir komisyonu nezaretinde imha, değer düşüklüğünü GİDER yazdırır ama KDV'yi kurtarmaz. FİRE zayi değildir, indirimi iptal edilmez.

Vergisel değerlendirme

Zayi olan malın alışında yüklenilen KDV indirilemez; daha önce indirilmişse zayi olduğu dönemde indirim hesaplarından çıkarılır (3065 sayılı Kanun madde 30). Yalnız deprem, sel ve Bakanlıkça yangın nedeniyle mücbir sebep ilan edilen yerlerdeki yangın bunun dışındadır. Çalınan mal da zayidir: KDV düzeltilir, maliyeti kanunen kabul edilmeyen giderdir; polis tutanağı gideri kurtarmaz.

Kullanım süresi geçen malın takdir komisyonu nezaretinde imhası değer düşüklüğünü GİDER yazdırır (213 sayılı Kanun madde 278) ama KDV yönünü değiştirmez: idare 2021 ve 2022 tarihli özelgelerinde imha edilen mal için de indirimin düzeltilmesini istiyor. Fire ise zayi değildir; ticari teamül sınırındaki fire için ne KDV düzeltilir ne gider reddedilir. Faydalı ömrünü tamamlamış duran varlığın zayi olması da düzeltme gerektirmez.

Yanlış yapılan kayıt

Çalınan malı KDV'sine dokunmadan gider yazmak
Borç
  • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar30.000 TL
Alacak
  • 153Ticari Mallar30.000 TL

Neden yanlış: Çalınan mal zayidir: alışında indirilen KDV (olayda 6.000 TL) indirimden çıkarılıp beyan edilmeliydi. Düzeltilmeyen KDV incelemede cezalı istenir; 689'a yazılan tutar da KKEG olduğundan beyannamede matraha eklenmezse ikinci bir fark doğar.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Çalınan malın vergisi ne olur
  • Zayi olan malda indirilen vergi düzeltilir mi
  • İmha edilen mal nasıl kaydedilir
  • Kullanım süresi geçen ürünün vergisi
  • Deprem ve yangında zayi olan mal istisna mı
  • Fire ile zayi arasındaki fark ne
  • Takdir komisyonu kararı gerekir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları