Satılan ticari malın maliyeti
Olay
Dönem başı stok 300.000 TL, dönem içi alışlar 1.200.000 TL; yıl sonu sayımda stok 400.000 TL çıktı. Satılan ticari malın maliyeti 1.100.000 TL.
Muhasebe kaydı
- Maliyetin gidere alınmasıBorç
- 621Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
Alacak- 153Ticari Mallar
Dikkat
Maliyet kaydı unutulursa dönem kârı satış hasılatı kadar şişer. Aralıklı envanterde kayıt dönem sonunda yapılır; ara dönem geçici vergi beyanlarında da yapılması gerekir, yoksa geçici vergi matrahı hatalı çıkar.
Vergisel değerlendirme
Satılan malın maliyeti dönem sonu envanterle bulunur: dönem başı stok + alışlar − dönem sonu stok (213 sayılı Kanun madde 186 ve 274). Maliyet kaydı yapılmazsa dönem kârı satış hasılatı kadar şişer; geçici vergi dönemlerinde de yapılmalıdır, o dönemlerde stok kayıtlar üzerinden tespit edilebilir.
Fiili sayım kayıtlı stoktan azsa fark izahsız kalırsa kayıt dışı satış karinesi doğar ve KDV'li hasılat eklenir; fazlaysa belgesiz alış şüphesi. Fire ve zayi olan mal ayrı kuraldadır: zayi malın KDV'si indirilemez.
Yanlış yapılan kayıt
- 621Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)1.200.000 TL
- 153Ticari Mallar1.200.000 TL
Neden yanlış: Dönem sonu stok 400.000 TL gider sayılmış olur; matrah 100.000 TL eksik çıkar ve bilançoda stok görünmez. Envanter defteriyle çelişen bu kayıt incelemede hem matrah farkı hem usulsüzlük doğurur.
Bu şema şu soruların cevabı
- Satılan malın maliyeti nasıl kaydedilir
- 621 hesap ne zaman çalışır
- Dönem sonu stok maliyeti nasıl bulunur
- Aralıklı envanterde maliyet kaydı ne zaman yapılır
- Satılan malın maliyeti ne zaman gidere alınır
- Aralıklı envanterde maliyet nasıl bulunur
- 621 hesap hangi hesapla kapanır
- Maliyet kaydı unutulursa kâr nasıl etkilenir