Yurt içi asgari kurumlar vergisi

Dönem sonu ve vergiİndirim ve istisnalar nedeniyle hesaplanan vergi, asgari verginin altında kaldığında

Olay

Şirketin indirim ve istisna öncesi kazancı 20.000.000 TL; taşınmaz satış istisnası ve yatırım indirimiyle matrah 4.000.000 TL'ye düştü, hesaplanan vergi 1.000.000 TL. Asgari vergi 20.000.000 TL'nin yüzde onu, 2.000.000 TL: aradaki fark ödenir.

Muhasebe kaydı

  1. Kurumlar vergisi karşılığı — asgari vergi kadar
    Borç
    • 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları2.000.000 TL — asgari vergi
    Alacak
    • 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları2.000.000 TL
  2. Geçici verginin mahsubu
    Borç
    • 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
    Alacak
    • 193Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlarödenen geçici vergi

Dikkat

Asgari vergi, indirim ve istisnalar DÜŞÜLMEDEN ÖNCEKİ kazancın yüzde onudur; hesaplanan vergi bundan azsa asgari vergi ödenir. Matrahtan yalnız Kanunda sayılan istisna ve indirimler (iştirak kazancı, emisyon primi, yatırım fonu kazancı, Ar-Ge ve teknokent gibi) düşülür; YATIRIM İNDİRİMİ ve geçmiş yıl zararı düşülmez. Eski teşvik belgelerinin katkı tutarı asgari vergiden indirilir, 2 Ağustos 2024'ten sonra alınanlarınki indirilmez. İlk üç yıl yeni kurulan şirkette uygulanmaz; geçici vergide de hesaplanır.

Vergisel değerlendirme

Kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde onundan az olamaz; asgari vergi matrahından iştirak kazancı, emisyon primi, yatırım fon ve ortaklıklarının kazançları, Ar-Ge ve tasarım indirimi, teknokent ve serbest bölge kazançları gibi Kanunda sayılan istisna ve indirimler düşülür (5520 sayılı Kanun madde 32/C ve madde 5). Hesaplanan vergi, ihracat ve üretim kazancına uygulanan indirimli oranın etkisi kadar azaltılır (madde 32).

İdare, yatırım indiriminin asgari vergi matrahından düşülmeyeceğini ve yatırım indirimi üzerinden hesaplanan stopajın asgari vergiyle karşılaştırılmayacağını; 2 Ağustos 2024'ten önce alınmış teşvik belgelerindeki yatırıma katkı tutarının asgari vergiden indirileceğini, sonra alınanların indirilmeyeceğini söylüyor. Asgari vergi geçici vergi dönemlerinde de hesaplanır; ilk kez faaliyete başlayan kurumlarda üç hesap dönemi uygulanmaz.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Yalnız indirimli matrah üzerinden hesaplanan vergiyi karşılık ayırmak
Borç
  • 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları1.000.000 TL
Alacak
  • 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları1.000.000 TL

Neden yanlış: Hesaplanan vergi asgari verginin altında; ödenecek vergi 2.000.000 TL'dir. Eksik karşılık dönem net kârını 1.000.000 TL fazla gösterir, beyannamede fark ödendiğinde karşılık yetmez ve önceki dönem gideri olarak düzeltme gerekir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Asgari kurumlar vergisi nasıl hesaplanır
  • Asgari vergi matrahından hangi istisnalar düşülür
  • Yatırım indirimi asgari vergiden düşülür mü
  • Yeni teşvik belgesindeki yatırıma katkı asgari vergiyi azaltır mı
  • Geçmiş yıl zararı asgari vergi matrahından düşülür mü
  • Asgari vergi ile hesaplanan vergi arasındaki fark nasıl kaydedilir
  • Yeni kurulan şirket asgari vergiye tabi mi
  • Asgari vergi geçici vergide de uygulanır mı

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları