Vergiye uyumlu mükellef indirimi (yüzde beş)
Olay
Beş yıllık şirket 5.000.000 TL kurumlar vergisi hesapladı; son üç yılın beyannameleri süresinde verilmiş, tarhiyat yok, vergi borcu yok. Yüzde beş indirim 250.000 TL beyannamede düşüldü.
Muhasebe kaydı
- Kurumlar vergisi karşılığı — indirimsizBorç
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları5.000.000 TL
Alacak- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları5.000.000 TL
- Beyanname — yüzde beş indirimin mahsubuBorç
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları250.000 TL
Alacak- 602Diğer Gelirler250.000 TL — vergi indirimi geliri
- Mahsup edilemeyen kısım — bir yıl içinde diğer vergilerden mahsupBorç
- 136Diğer Çeşitli Alacaklarkalan indirim
Alacak- 602Diğer Gelirler
Dikkat
Şart üç yıllık TEMİZ SİCİLDİR: beyannamenin ait olduğu yıl ve önceki iki yılın beyannameleri süresinde verilmiş, o yıllarda ikmalen ya da re'sen tarhiyat yapılmamış, beyanname tarihinde vadesi geçmiş vergi borcu bulunmamalı. Üç yaşını doldurmamış şirket, bölünmeyle kurulmuş olsa bile yararlanamaz. İndirim GELİRDİR, kurumlar vergisi matrahına girmez (vergi indirimi gideri değildir); şart sonradan bozulursa indirilen vergi cezasız ama gecikme faiziyle geri alınır.
Vergisel değerlendirme
Ticari, zirai ya da mesleki kazanç sahibi gelir vergisi mükellefleri ile finans ve sigorta dışı kurumlar vergisi mükelleflerinin, beyanname üzerinden hesaplanan verginin yüzde beşi ödenecek vergiden indirilir; indirim tutarı her yıl belirlenen üst sınırı aşamaz (193 sayılı Kanun mükerrer madde 121). Şartlar: indirimin hesaplanacağı yıl ile önceki iki yılın beyannamelerinin süresinde verilmiş olması, bu yıllarda kesinleşmiş tarhiyat bulunmaması ve beyanname tarihinde vadesi geçmiş belirli tutarı aşan vergi borcu olmaması. Kurumlar vergisi oranı ve geçici vergi genel hükümlere göredir (5520 sayılı Kanun madde 32).
İndirilen tutar ödenecek vergiyi azaltır; vergi karşılığı kanunen kabul edilmeyen gider olduğundan indirim de vergi matrahına girmeyen bir gelirdir. Ödenecek vergiden mahsup edilemeyen kısım, beyannamenin verilmesi gereken tarihi izleyen bir yıl içinde diğer vergi borçlarına mahsup edilir; iade alınamaz. İdare, kısmi bölünmeyle yeni kurulan şirketin üç yılı dolmadan şartı sağlayamayacağını söylüyor.
Yanlış yapılan kayıt
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları4.750.000 TL — indirimli
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları4.750.000 TL
Neden yanlış: Vergi karşılığı hesaplanan verginin tamamıdır; indirim ödenecek vergiyi azaltan ayrı bir kalemdir. Karşılık eksik yazılınca dönem net kârı ve dağıtılabilir kâr yanlış çıkar, beyanname ile defter arasındaki fark izlenemez.
Dayanağı
- Mükerrer Madde 121 Vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi (*)7338 s.K. ile bent değişti
- Madde 32 Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı7582 s.K. (kanun kabul tarihi) ile fıkra değişti
- Kısmi bölünmeyle kurulan üç yaşından küçük şirket son iki yıl beyan şartını sağlayamadığından indirimden yararlanamaz2025-12-19 · 62030549-120-1692392
Bu şema şu soruların cevabı
- Yüzde beş vergi indiriminin şartları nelerdir
- Uyumlu mükellef indirimi nasıl kaydedilir
- İndirim tutarı gelir mi yazılır
- Yeni kurulan şirket yüzde beş indirimden yararlanır mı
- Süresinde verilmeyen beyanname indirimi bozar mı
- İndirimin üst sınırı var mı
- İndirim mahsup edilemezse iade alınır mı
- Şartların sonradan ihlali indirimi geri aldırır mı