Bakım, onarım ve değer artırıcı harcama ayrımı
Olay
Fabrika makinesine 40.000 TL + KDV'lik periyodik bakım yapıldı; aynı makineye ömrünü on yıl uzatan 600.000 TL + KDV'lik yenileme yapıldı. Şirket binek otosunun motoru değiştirildi, 300.000 TL + KDV ödendi.
Muhasebe kaydı
- Normal bakım ve onarım — doğrudan giderBorç
- 730Genel Üretim Giderleri40.000 TL
- 191İndirilecek KDV8.000 TL
Alacak- 320Satıcılar48.000 TL
- Ömrü uzatan yenileme — maliyete, kalan ömürde itfaBorç
- 253Tesis, Makine ve Cihazlar600.000 TL
- 191İndirilecek KDV120.000 TL
Alacak- 320Satıcılar720.000 TL
- Binek oto motor değişimi — maliyete, KDV indirilemezBorç
- 254Taşıtlar360.000 TL — KDV dahil
Alacak- 320Satıcılar360.000 TL
Dikkat
Ölçüt tutar değil NİTELİKTİR: varlığın değerini artıran ya da ömrünü uzatan harcama maliyete eklenir, varlığı çalışır durumda tutan bakım gider yazılır. Değer artırıcı harcama varlığın KALAN ömründe, ömür uzatıcı harcama varlığın kendi oran ve süresinde itfa edilir. Binek otomobilde maliyete giren onarımın KDV'si, alış KDV'si gibi indirilemez.
Vergisel değerlendirme
Gayrimenkullerde ve gayrimenkul gibi değerlenen kıymetlerde, normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında kıymeti artırmak ya da ömrünü uzatmak amacıyla yapılan giderler maliyet bedeline eklenir (213 sayılı Kanun madde 272). İdare, ilk iktisapta bulunmayan özellik kazandıran giderleri değer artırıcı sayıp kalan ömürde, ömrü uzatan giderleri ise aktifleştirildiği yıldan itibaren varlığın kendi oran ve süresinde amortismana tabi tutuyor (madde 315). Her yıl yenilenen lastik gibi sarf niteliğindeki harcamalar doğrudan giderdir.
Maliyete giren onarımın KDV'si genel olarak indirilir; binek otomobillerde ise ömrü uzatan onarım ilk iktisap gibi değerlendirildiğinden KDV'si indirilemez, maliyete eklenir (3065 sayılı Kanun madde 30). İtfası tamamlanmış varlığa yapılan ömür uzatıcı harcama yeniden aktifleştirilir ve varlığın oranıyla amortismana tabi tutulur.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 730Genel Üretim Giderleri600.000 TL
- 191İndirilecek KDV120.000 TL
- 320Satıcılar720.000 TL
Neden yanlış: Yenileme makinenin ömrünü on yıl uzatıyor; maliyete eklenip amortismanla itfa edilmelidir. Tek yılda gider yazılınca o yılın matrahı amortisman payını aşan tutar kadar eksik çıkar; inceleme aktifleştirip farkı cezalı ister.
Dayanağı
- Madde 272 Gayrimenkullerde veya Elektrik Üretim ve Dağıtım Varlıklarında Maliyet Bedelinin Artması(5398 sayılı Kanunun 24'üncü<p> maddesiyle değişen madde Yürürlük; 21.07.2005)5398 s.K. ile değiştirildi
- Madde 315 Normal Amortisman7338 s.K. (kanun kabul tarihi) ile ibare eklendi
- Madde 30 İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi7524 s.K. ile bent eklendi
- Binek otonun motor değişimi ömrü uzatan harcamadır: maliyete girer, KDV'si ilk iktisap gibi indirilemez2025-01-09 · 39044742-130[Özelge]-41940
- Her yıl yenilenen araç lastikleri aktifleştirilmez, doğrudan gider yazılır2019-01-21 · 27575268-105[313-2017-388]-28530
Bu şema şu soruların cevabı
- Tamir gideri maliyete mi eklenir gider mi yazılır
- Ömrü uzatan harcama nasıl amortismana tabi tutulur
- Değer artırıcı gider kaç yılda itfa edilir
- Araç lastiği aktifleştirilir mi
- Binek otonun motor değişiminde KDV indirilir mi
- İtfa edilmiş varlığa yapılan büyük onarım nasıl kaydedilir
- Normal bakım gideri hangi hesaba yazılır
- Binaya yapılan ilave kat maliyete girer mi