YayıneviEğitimMarket

Devir ve birleşme

Tasfiye, birleşme ve devirŞirket başka bir şirkete devrolduğunda

Olay

A Ltd. bütün aktif ve pasifiyle B A.Ş.'ye kayıtlı değerlerle devroldu; B karşılığında A'nın ortaklarına kendi hisselerini verdi. A'nın 1.500.000 TL mahsup edilmemiş zararı vardı.

Muhasebe kaydı

  1. Devralınan varlıkların kayıtlı değerle alınması
    Borç
    • 253Tesis, Makine ve Cihazlarkayıtlı değer
    Alacak
    • 500Sermayeveya ilgili kaynak

Dikkat

Devrin VERGİSİZ olması KAYITLI DEĞERLERLE ve kanundaki koşullara uyularak yapılmasına bağlıdır; koşullar sağlanmazsa işlem normal satış gibi vergilenir. Devralınan zararın mahsubu da ayrı koşullara tabidir.

Vergisel değerlendirme

Tam mükellef kurumun bilançosunun bütün aktif ve pasifiyle, KAYITLI DEĞERLERLE ve devralan kuruma hisse karşılığı geçirilmesi devirdir; devir kazancı vergilenmez (5520 sayılı Kanun madde 19 ve 20). Şartlar sağlanmazsa işlem normal satış gibi vergilenir: değer artışı kurumlar vergisine, teslimler KDV'ye tabi olur.

Devralınan kurumun zararı, son beş yılın beyannameleri süresinde verilmiş ve devralınan öz sermayeyi aşmamak şartıyla, devralanın aynı faaliyeti beş yıl sürdürmesi kaydıyla mahsup edilir (madde 9). Devir beyannamesi 30 gün içinde verilir; devir tarihine kadarki kazanç devrolan kurum adına beyan edilir. Devir işlemleri KDV, damga vergisi ve harçtan istisnadır.

Yanlış yapılan kayıt

Devralınan varlıkları rayiç değerle almak
Borç
  • 253Tesis, Makine ve Cihazlarrayiç değer — kayıtlı değerin üstünde
Alacak
  • 500Sermaye
  • 522Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları“değer artışı”

Neden yanlış: Kayıtlı değer şartı ihlal edilince devir vergisiz olmaktan çıkar: aradaki fark devrolan kurumda satış kazancı gibi vergilenir, teslimler KDV'ye tabi olur ve zarar mahsubu hakkı da düşer.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Devirde vergisiz birleşme mümkün mü
  • Devir ile birleşme arasındaki fark ne
  • Devralınan şirketin zararı mahsup edilebilir mi
  • Devirde beyanname ne zaman verilir
  • Kayıtlı değerlerle devir ne demek
  • Devir sonrası amortisman nasıl devam eder
  • Bölünme de aynı hükme mi tabi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları