Devralınan şirketin zararının mahsubu
Olay
Şirket, öz sermayesi 5.000.000 TL olan ve son beş yılın beyannamelerini süresinde vermiş bir şirketi devraldı; devralınan şirketin 4.000.000 TL geçmiş yıl zararı var. Devralan şirket üretim faaliyetini aynı tesiste sürdürüyor.
Muhasebe kaydı
- Devir bilançosunun alınması — zarar öz kaynaktaBorç
- 253Tesis, Makine ve Cihazlar9.000.000 TL
- 153Ticari Mallar2.000.000 TL
- 580Geçmiş Yıllar Zararları (-)4.000.000 TL — devralınan zarar
Alacak- 320Satıcılar5.000.000 TL
- 500Sermaye10.000.000 TL
- Dönem sonu — mahsup sonrası kurumlar vergisi karşılığıBorç
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarımahsup sonrası matrah üzerinden
Alacak- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
Dikkat
Devralınan zarar iki sınırla mahsup edilir: devralınan kurumun devir tarihindeki ÖZ SERMAYESİNİ aşamaz ve son beş yılın beyannamelerinin SÜRESİNDE verilmiş olması gerekir. Ayrıca devralınan faaliyete en az beş yıl devam şartı vardır; faaliyet durdurulur ya da işletme kiraya verilirse mahsup edilen zarar geri alınır. Zararı satın almak için şirket devralmak çalışmaz.
Vergisel değerlendirme
Devralınan kurumların devir tarihi itibarıyla öz sermaye tutarını geçmeyen zararları, son beş yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması ve devralınan kurumun faaliyetine devir tarihinden itibaren en az beş yıl devam edilmesi şartıyla, devralan kurumun kazancından indirilir (5520 sayılı Kanun madde 9). Devir, Kanunun 19'uncu maddesindeki şartlarla yapılmış olmalı ve devralınan bilanço kayıtlı değerle geçmelidir (madde 19 ve 20).
Zararların beş yıllık mahsup süresi devralınan şirkette işlemeye başlamış olarak devam eder; her yılın zararı ayrı izlenir. İdare, matrah artırımından yararlanmamış devralınan şirketin öz sermayesini aşmayan zararlarının indirileceğini söylüyor; devralınan fabrikanın kiraya verilmesini ise, kiracı üretime devam etse bile faaliyetin durdurulması sayıyor ve mahsup edilen zarar için vergi ziyaı doğduğunu söylüyor. Devralanın kendi zararı için bu sınırlar geçerli değildir.
Yanlış yapılan kayıt
- 691Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları8.000.000 TL zarar düşülmüş matrah
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
Neden yanlış: Devralınan şirketin öz sermayesi 5.000.000 TL ise mahsup edilebilecek zarar en çok o kadardır; 8.000.000 TL zarar gösteren bir devir bile fazlasını kullandırmaz. Fazla mahsup, matrahı eksik beyan ettirir ve inceleme farkı cezasıyla ister.
Dayanağı
- Madde 9 Zarar mahsubu
- Madde 19 Devir, bölünme ve hisse değişimi7456 s.K. ile ibare değişti
- Madde 20 Devir, bölünme ve hisse değişimi hallerinde vergilendirme
- Son beş yılın beyannameleri süresinde verilmiş ve faaliyete beş yıl devam edilirse öz sermayeyi aşmayan zarar mahsup edilir2020-08-12 · 84098128-125[9-2019/4]-E.226246
- Devralınan fabrikanın kiraya verilmesi faaliyeti durdurmak sayılır; mahsup edilen zarar için vergi ziyaı doğar2016-05-24 · 19174029-010.01-15
Bu şema şu soruların cevabı
- Devir yoluyla alınan şirketin geçmiş yıl zararı hangi şartlarla indirilir
- Devralınan zarar mahsubunda öz sermaye sınırı nedir
- Devralınan zarar için beyannamelerin süresinde verilmiş olması şart mı
- Devralınan şirketin faaliyetine kaç yıl devam edilmeli
- Devralınan zarar hangi hesapta izlenir
- Devralınan zarar kaç yıl içinde mahsup edilir
- Devralınan şirketin fabrikası kiraya verilirse zarar mahsubu bozulur mu