Enflasyon düzeltmesi farklarının dağıtımı ve öz kaynağa eklenmesi
Olay
Şirketin enflasyon düzeltmesi sonucu 5.000.000 TL sermaye düzeltmesi olumlu farkı oluştu. Genel kurul bu farkı sermayeye ekledi; bir sonraki yıl ortaklar 2023 düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl kârının dağıtımını gündeme getirdi.
Muhasebe kaydı
- Sermaye düzeltmesi olumlu farkının sermayeye eklenmesi — vergisizBorç
- 502Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları5.000.000 TL
Alacak- 500Sermaye5.000.000 TL
- Farkın ortaklara dağıtılması — kurumlar vergisi ve stopajBorç
- 502Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları5.000.000 TL
Alacak- 331Ortaklara Borçlarnet
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlarkâr payı stopajı
- 370Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarıkurumlar vergisi — işletmeden çekiş
Dikkat
Enflasyon düzeltmesi farkları SERMAYEYE EKLENEBİLİR ve bu kâr dağıtımı sayılmaz; ama ortaklara DAĞITILIR ya da başka hesaba nakledilirse işletmeden çekiş sayılır, önce kurumlar vergisine sonra kâr payı stopajına tabi olur. 2023 bilançosunun düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl kârı için de aynı kural: dağıtılırsa dönemle ilişkilendirilmeden vergilenir. Ticaret Bakanlığı tebliğine göre hangi kârın dağıtılabileceği ayrıca sınırlıdır.
Vergisel değerlendirme
Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan öz sermaye kalemlerine ait farklar, düzeltme sonucu bulunan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir ya da kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz. Farkların başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi halinde ise bu işlemin yapıldığı dönemin kazancıyla ilişkilendirilmeksizin vergiye tabi tutulur (213 sayılı Kanun mükerrer madde 298).
İdare, 2024 sonrasında düzeltme öncesi geçmiş yıl ve cari dönem kârının dağıtımı Ticaret Bakanlığı tebliğine göre mümkünse dağıtılan tutarın kurumlar vergisine tabi olmayacağını, kâr payı stopajına (193 sayılı Kanun madde 94; 5520 sayılı Kanun madde 15) tabi olacağını söylüyor; 2023 düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl kârının çekilmesinde ise tutar dönem kazancıyla ilişkilendirilmeden vergilenir. Hangi kârın dağıtılabileceği için Bakanlık görüşü alınmalıdır.
Yanlış yapılan kayıt
- 502Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları5.000.000 TL
- 331Ortaklara Borçlar4.500.000 TL
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlar500.000 TL — stopaj
Neden yanlış: Düzeltme farkının işletmeden çekilmesi önce kurumlar vergisine tabidir; yalnız stopajla dağıtmak kurumlar vergisini atlar. İnceleme çekilen tutarı dönem kazancından bağımsız olarak vergiler ve cezasıyla ister.
Dayanağı
- Mükerrer Madde 298 (7338 sayılı kanunun 31 inci maddesiyle değişen başlık; Yürürlük:1.1.2022)Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme:(**)7529 s.K. ile bent eklendi
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 15 Vergi kesintisi (45)(46)7524 s.K. ile ibare eklendi
- Düzeltme öncesi kâr dağıtılabiliyorsa kurumlar vergisi doğmaz, kâr payı stopajına tabi olur2025-09-09 · E-64597866-105-1132393
- 2023 düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl kârı çekilirse dönem kazancıyla ilişkilendirilmeden vergilenir2025-12-16 · E-27575268-105[Mük.298-2025-1139]-737156
Bu şema şu soruların cevabı
- Enflasyon düzeltmesi farkları sermayeye eklenebilir mi
- Enflasyon farkı dağıtılırsa vergi doğar mı
- Düzeltme öncesi kâr dağıtılabilir mi
- Geçmiş yıl kârları enflasyon farkı ile dağıtılırsa stopaj olur mu
- 2023 enflasyon farkından kaynaklanan kâr dağıtılırsa ne olur
- Sermaye düzeltmesi olumlu farkı hangi hesapta izlenir
- Enflasyon farkı zarar mahsubunda kullanılır mı