Fiyat farkı faturası

Alış, satış ve maliyetTeslimden sonra bedel artırıldığında ya da azaltıldığında

Olay

Ocak'ta 1.000.000 TL + KDV'ye satılan malın fiyatı hammadde artışı nedeniyle sözleşme gereği Mart'ta %10 artırıldı: satıcı 100.000 TL + %20 KDV fiyat farkı faturası kesti.

Muhasebe kaydı

  1. Satıcı — fiyat farkı faturası
    Borç
    • 120Alıcılar120.000 TL
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar100.000 TL
    • 391Hesaplanan KDV20.000 TL
  2. Alıcı — stoktaki mal için maliyet, satılmış mal için gider
    Borç
    • 153Ticari Mallarveya 621
    • 191İndirilecek KDV20.000 TL
    Alacak
    • 320Satıcılar120.000 TL

Dikkat

Fiyat farkı MATRAHA DAHİLDİR ve asıl işlemin KDV oranıyla vergilenir; fark satıcı lehineyse satıcı, alıcı lehineyse ALICI fatura düzenler. Fark, düzenlendiği dönemin işlemidir; geriye dönük düzeltme beyannamesi gerekmez. Alıcıda satılmış malın farkı gider, stoktaki malın farkı maliyettir.

Vergisel değerlendirme

Fiyat farkı, vade farkı ve benzeri adlarla sağlanan tutarlar KDV matrahına dahildir (3065 sayılı Kanun madde 24); teslimden sonra ortaya çıkan fark matrahta değişikliktir ve her iki taraf kendi beyannamesinde düzeltir (madde 35). KDV oranı asıl malın oranıdır; fatura yedi gün içinde düzenlenir (213 sayılı Kanun madde 229 ve 231).

Fiyat düşürülmüşse alıcı lehine fark doğar ve faturayı alıcı keser; satıcıda satış iskontosu, alıcıda maliyet düşüşüdür. Fark faturası Ba-Bs bildirimine girer; ithal malda fiyat farkı gümrük beyannamesinin de düzeltilmesini gerektirir. Kur farkı faturası ayrı şemada.

Yanlış yapılan kayıt

Fiyat farkını KDV'siz dekontla tahsil etmek
Borç
  • 102Bankalar100.000 TL
Alacak
  • 600Yurtiçi Satışlar100.000 TL — belgesiz

Neden yanlış: Fark matraha dahildir: 20.000 TL KDV eksik beyan edilir, alıcı da belgesiz farkı gider yazamaz ve KDV indiremez. Faturasız hasılat özel usulsüzlük cezasına da konu olur.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Fiyat farkı faturasında KDV hesaplanır mı
  • Fiyat farkı faturasını hangi taraf keser
  • Fiyat farkı hangi dönemin geliri
  • Fiyat farkı faturasında KDV oranı ne olmalı
  • Fiyat farkı alıcıda maliyete mi gidere mi yazılır
  • Geriye dönük fiyat indirimi nasıl belgelenir
  • Fiyat farkı faturası Ba-Bs'de bildirilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları