İhracat bedelinin tahsili ve kur farkı
Olay
20 Mart'ta 100.000 EUR'luk ihracat 1 EUR = 44 TL'den kaydedildi (4.400.000 TL); bedel 15 Mayıs'ta 46 TL kurundan geldi: 200.000 TL lehe kur farkı.
Muhasebe kaydı
- İhracat faturası — fiili ihraç günü kuruylaBorç
- 120Alıcılar4.400.000 TL
Alacak- 601Yurtdışı Satışlar4.400.000 TL
- Tahsilat ve lehe kur farkıBorç
- 102Bankalar4.600.000 TL
Alacak- 120Alıcılar4.400.000 TL
- 646Kambiyo Kârlarıkur farkı — KDV'siz
Dikkat
İhracat hasılatı FİİLİ İHRAÇ tarihindeki kurla yazılır; sonraki kur farkı gelir ya da gider olur ve KDV'ye konu OLMAZ — istisna işlemin kur farkı da istisnadır, fatura kesilmez. Kur farkı geliri ihracat kazancının parçasıdır; beş puanlık indirimli oran hesabına girer.
Vergisel değerlendirme
İhracat alacağı yabancı para alacak olarak dönem sonunda ve tahsilatta değerlenir; kur farkı 646 ya da 656'ya yazılır (213 sayılı Kanun madde 280). İhracat KDV'den istisna olduğundan (3065 sayılı Kanun madde 11) kur farkı için ne fatura düzenlenir ne KDV hesaplanır; yurt içi dövizli satıştaki kuralın tersidir.
İhracattan elde edilen kazanca kurumlar vergisi beş puan indirimli uygulanır (5520 sayılı Kanun madde 32); kur farkı geliri de bu kazancın parçasıdır. İhracat bedeli kambiyo mevzuatına göre süresinde yurda getirilip bankaya kabul ettirilir; getirilmeyen bedel için idari yaptırım vardır. Fatura e-fatura sisteminde ihracat tipiyle düzenlenir.
Yanlış yapılan kayıt
- 120Alıcılar240.000 TL
- 646Kambiyo Kârları200.000 TL
- 391Hesaplanan KDV40.000 TL
Neden yanlış: İstisna işlemin kur farkı da istisnadır: hesaplanan 40.000 TL KDV yersizdir ve yurt dışındaki alıcıdan tahsil de edilemez. Yersiz beyan edilen KDV ancak düzeltme beyannamesiyle geri alınır.
Dayanağı
- Madde 280 Yabancı Paralar4369 s.K. ile değiştirildi
- Madde 11 Mal ve Hizmet İhracatı5766 s.K. ile maddenin tamamı değiştirildi (eski metin dipnotta)
- Madde 32 Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı7582 s.K. (kanun kabul tarihi) ile fıkra değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- İhracat bedeli tahsil edildiğinde kur farkı nasıl kaydedilir
- İhracat kur farkına KDV uygulanır mı
- İhracat hasılatı hangi kurla kaydedilir
- İhracat alacağı dönem sonunda değerlenir mi
- İhracat kur farkı geliri ihracat kazancı sayılır mı
- İhracat bedelinin yurda getirilmesi zorunlu mu
- Aleyhe ihracat kur farkı gider yazılır mı