Harçlar
Olay
Şirket 20.000.000 TL'ye fabrika binası aldı; tapu harcı alıcı payı binde 20 = 400.000 TL, noter ve ekspertiz giderleri 30.000 TL. Bina 50 yılda (%2) amortismana tabi.
Muhasebe kaydı
- Harcın ödenmesiBorç
- 770Genel Yönetim Giderleriveya ilgili varlığın maliyetine
Alacak- 100Kasaveya 102
Dikkat
GAYRİMENKUL ALIMINDA ödenen tapu harcı, mükellefin tercihine göre MALİYETE eklenir ya da doğrudan gider yazılır; maliyete eklenirse amortisman yoluyla itfa edilir. Tercih, ilk yılda matrahı belirgin biçimde değiştirir.
Vergisel değerlendirme
Tapu harcı alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20 oranında alınır (492 sayılı Kanun madde 1 ve ekli tarife). Gayrimenkul alımında ödenen noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon, tellâliye giderleri ve tapu harcı, mükellefin TERCİHİYLE maliyete eklenir ya da doğrudan gider yazılır (213 sayılı Kanun madde 270).
Maliyete eklenirse 430.000 TL bina ile birlikte 50 yılda itfa olur (yılda 8.600 TL); gider yazılırsa ilk yıl matrah 430.000 TL düşer. Yargı harçları işle ilgiliyse giderdir; dava kazanılınca karşı taraftan alınan harç gelirdir. Harç, vergi cezası değildir; kanunen kabul edilmeyen gider sayılmaz.
Yanlış yapılan kayıt
- 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar400.000 TL
- 102Bankalar
Neden yanlış: Harç için gider ya da maliyet hakkı vardır; KKEG olarak beyannameye eklenirse matrah 400.000 TL fazla çıkar. Tercih ilk yıl yapılmalı: sonradan maliyete ekleyip amortisman düzeltmek zordur.
Dayanağı
- Madde 1 Kanunun şümulü2588 s.K. (kanun kabul tarihi) ile fıkra değişti
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Ödenen noter harcı nasıl kaydedilir
- Tapu harcı gider mi maliyet mi
- Yargı harcı gider yazılabilir mi
- Harç ile damga vergisi arasındaki fark ne
- Gayrimenkul alımında ödenen harç nereye yazılır
- Şirket kuruluşunda ödenen harçlar ne olur
- Harçlar hangi hesapta izlenir