Kripto varlık alım satımı ve platform hizmeti
Olay
Yazılım şirketi atıl nakdiyle 2.000.000 TL'lik kripto varlık aldı; platform 20.000 TL + KDV komisyon kesti. Yıl sonunda varlık 2.400.000 TL değerindeydi; ertesi yıl 2.600.000 TL'ye satıldı.
Muhasebe kaydı
- Kripto varlık alımı — platform dekontuyla, maliyet bedeliyleBorç
- 118Diğer Menkul Kıymetler2.000.000 TL — kripto varlık
Alacak- 102Bankalar2.000.000 TL
- Platform komisyonu — KDV'li hizmetBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri20.000 TL
- 191İndirilecek KDV4.000 TL
Alacak- 102Bankalar24.000 TL
- Satış — kazanç kurum kazancınaBorç
- 102Bankalar2.600.000 TL
Alacak- 118Diğer Menkul Kıymetler2.000.000 TL
- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar600.000 TL
Dikkat
Kripto varlık bir PARA ya da MENKUL KIYMET değildir; vergi mevzuatında özel bir değerleme hükmü de yoktur. Şirket için alım satım kazancı olağan kurum kazancıdır: maliyet bedeliyle kayda alınır, satışta fark gelir ya da gider olur; dönem sonunda değerleme yapılmaz. Kripto varlığın kendisinin teslimi için KDV yönünden açık hüküm yoktur ama PLATFORMUN HİZMETİ KDV'lidir. Kripto ile tahsil edilen satış bedeli, teslim günündeki TL karşılığıyla faturalanır.
Vergisel değerlendirme
Kurum kazancı ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilir ve işletmeye giren her türlü iktisadi değerin elden çıkarılmasından doğan kazanç vergilenir (5520 sayılı Kanun madde 6; 193 sayılı Kanun madde 38). Kripto varlık, iktisap için ödenen bedelle kayda alınır (213 sayılı Kanun madde 262); Vergi Usul Kanununda kripto varlığa özgü değerleme ölçüsü bulunmadığından dönem sonunda maliyet bedeliyle bırakılır, kazanç satışta gerçekleşir.
Kripto varlığın kendisinin teslimi için KDV yönünden mevzuatta açık hüküm yoktur; idare, kripto varlık merkezi kayıt sistemi üzerinden platformların verdiği hizmetlerin KDV'ye tabi olduğunu söylüyor (3065 sayılı Kanun madde 1). Platform komisyonu bu yüzden KDV'lidir ve indirilir. Mal ya da hizmet bedelinin kripto varlıkla tahsil edilmesi bir trampadır: fatura teslim günündeki TL karşılığıyla düzenlenir, KDV normal hesaplanır ve alınan kripto varlık aynı bedelle aktife girer.
Yanlış yapılan kayıt
- 118Diğer Menkul Kıymetler400.000 TL
- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar400.000 TL — değerleme artışı
Neden yanlış: Kripto varlık için borsa rayiciyle değerleme öngören bir hüküm yoktur; gerçekleşmemiş artış gelir değildir. Yersiz vergi ödenir, ertesi yıl satışta kazanç eksik çıkar; dönemler arasında matrah kayar.
Dayanağı
- Madde 6 Safî kurum kazancı7394 s.K. ile fıkra eklendi
- Madde 38 Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti5024 s.K. ile yürürlükten kaldırıldı
- Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler5904 s.K. ile maddenin tamamı değiştirildi (eski metin dipnotta)
- Madde 262 Maliyet Bedeli7338 s.K. ile fıkra eklendi
- Kripto varlık kayıt sistemi üzerinden verilen hizmetler KDV'ye tabi2025-09-26 · E-39044742-130[Özelge]-1219373
Bu şema şu soruların cevabı
- Şirketin aldığı kripto varlık hangi hesaba kaydedilir
- Kripto varlık satış kazancı kurumlar vergisine tabi mi
- Kripto varlık tesliminde KDV var mı
- Kripto platformunun komisyonu KDV'li mi
- Kripto varlık dönem sonunda değerlenir mi
- Kripto ile ödeme alınırsa fatura nasıl düzenlenir
- Kripto varlık kaydı için hangi belge kullanılır