Kuruluş ve örgütlenme gideri
Olay
Yeni kurulan anonim şirket için noter, ticaret sicili, avukat ve kuruluş danışmanlığına 200.000 TL + KDV ödendi; faturalar “kuruluş halindeki” şirket adına düzenlendi.
Muhasebe kaydı
- AktifleştirmeBorç
- 262Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri
- 191İndirilecek KDV
Alacak- 100Kasaveya 320
- İtfa payıBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri
Alacak- 268Birikmiş Amortismanlar (-)
Dikkat
Aktifleştirme MÜKELLEFİN TERCİHİDİR: doğrudan gider de yazılabilir. Aktifleştirilirse beş yılda eşit taksitlerle itfa edilir. Tercihin sonucu ilk yılın matrahında büyük fark yaratır.
Vergisel değerlendirme
Kuruluş ve örgütlenme giderleri mükellefin tercihiyle aktifleştirilir ya da doğrudan gider yazılır (213 sayılı Kanun madde 282); aktifleştirilirse beş yılda eşit taksitlerle itfa edilir (madde 326). Aktifleştirme ilk yılın zararını küçültür; tercih kuruluş yılında yapılır ve sonradan değişmez.
Tescilden önce şirketin tüzel kişiliği yoktur; belgeler kuruluş halindeki şirket adına düzenlenirse KDV tescilden sonra indirilir, kurucu adına düzenlenen belgenin KDV'si indirilemez. Sermaye şirketi kuruluşuna ilişkin işlemler harç ve damga vergisinden istisnadır; sermaye artırımı giderleri de örgütlenme gideri sayılır.
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri200.000 TL
- 268Birikmiş Amortismanlar (-)200.000 TL
Neden yanlış: Aktifleştirme tercihi yapıldıysa itfa beş yıla eşit yayılır (yılda 40.000 TL); ilk yıl 160.000 TL fazla gider kanunen kabul edilmeyen giderdir. Doğrudan gider istenseydi hiç aktifleştirilmemeliydi; iki yolu karıştırmak olmaz.
Bu şema şu soruların cevabı
- Şirket kuruluş masrafları nasıl kaydedilir
- 262 kuruluş ve örgütlenme giderleri ne zaman kullanılır
- Kuruluş gideri doğrudan gider yazılabilir mi
- Bu giderler kaç yılda itfa edilir
- Noter ve tescil masrafları nereye yazılır
- Sermaye artırımı masrafı kuruluş gideri midir
- Aktifleştirme zorunlu mu