Ortaklar cari hesabı ve adat faizi
Olay
Ortak yıl içinde şirketten 500.000 TL çekti ve yıl sonuna kadar geri ödemedi; para ortalama altı ay ortakta kaldı. Emsal faiz oranı %40.
Muhasebe kaydı
- Ortağın para çekmesiBorç
- 131Ortaklardan Alacaklar
Alacak- 100Kasaveya 102
- Dönem sonu adat faiziBorç
- 131Ortaklardan Alacaklar
Alacak- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar
- 391Hesaplanan KDV
Dikkat
Ortağa FAİZSİZ para kullandırmak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımıdır: emsal faiz hesaplanıp gelir yazılmalı ve üzerinden vergi hesaplanmalıdır. Faiz yürütmemek incelemenin ilk baktığı yerlerdendir.
Vergisel değerlendirme
Ortak ilişkili kişidir; ona faizsiz ya da düşük faizle para kullandırmak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımıdır (5520 sayılı Kanun madde 13). Dönem sonunda adat yöntemiyle emsal faiz hesaplanır (tutar × gün × oran / 365: olayda yaklaşık 100.000 TL), gelir yazılır ve bu finansman hizmeti KDV'ye tabi olduğundan üzerinden KDV hesaplanıp fatura düzenlenir.
Faiz hesaplanmazsa inceleme emsal faizi kurum kazancına ekler, hesaplanmayan KDV'yi cezalı ister ve ortağa aktarılan tutarı dağıtılmış kâr payı sayıp stopaj uygular. Ortak şirketten değil şirket ortaktan borç almışsa kural tersine döner: öz sermayenin üç katını aşan kısım örtülü sermayedir (madde 12) ve faizi gider yazılamaz.
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri500.000 TL
- 102Bankalar
Neden yanlış: Çekilen para gider değil ortaktan alacaktır. 770'e yazılınca matrah 500.000 TL eksik çıkar; inceleme gideri reddeder, ayrıca tutarı örtülü kazanç sayıp emsal faiz, KDV ve kâr payı stopajını cezasıyla birlikte ister.
Dayanağı
- Madde 13 Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı700 s.K. ile ibare değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Ortağın şirketten çektiği para nasıl kaydedilir
- 131 ortaklardan alacaklar hesabı ne zaman çalışır
- Ortağa faizsiz borç verilebilir mi
- Adat faizi nasıl hesaplanır
- Ortak cari hesabına faiz yürütmezsem ne olur
- Hesaplanan faize KDV uygulanır mı
- Ortaklar cari hesabı incelemede neden sorun olur