İştirak kazancı istisnası
Olay
Şirket, %30 ortağı olduğu yerli anonim şirketten 2.000.000 TL kâr payı aldı; kurum ortağa ödenen kâr payından stopaj kesilmedi.
Muhasebe kaydı
- Kâr payının tahakkukuBorç
- 120Alıcılarveya 102
Alacak- 640İştiraklerden Temettü Gelirleri
Dikkat
Yurt içi iştirak kazancı KURUM KAZANCINA DAHİL EDİLİR, sonra beyanname üzerinde İSTİSNA olarak düşülür — hiç kaydetmemek değil. Mükerrer vergilemeyi önleyen bu istisna, kaydı atlayınca izlenemez hâle gelir.
Vergisel değerlendirme
Tam mükellef başka bir kurumun sermayesine katılmaktan elde edilen kâr payı kurumlar vergisinden istisnadır (5520 sayılı Kanun madde 5); yurt dışı iştirakin aksine oran ya da süre şartı yoktur, yatırım fonu katılma payları kapsam dışıdır. Kâr payı önce gelir yazılır, beyannamede istisna olarak düşülür.
Kurumlara ödenen kâr payından stopaj yapılmaz; stopaj gerçek kişi ve dar mükellef ortağa dağıtımda vardır (193 sayılı Kanun madde 94). İstisna kazanca ilişkin giderler indirilemez ama iştirak hissesi alımı için katlanılan finansman giderleri bunun dışındadır, gider yazılır. Kâr payı ileride dağıtılırsa o zaman stopaj gündeme gelir.
Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar2.000.000 TL
- 549Özel Fonlar2.000.000 TL
Neden yanlış: İstisna “kaydetmemek” değildir: kazanç kurum kazancına girer, beyannamede düşülür. Yedeğe atılınca gelir tablosu ve beyanname uyuşmaz, istisnanın izi kaybolur ve bu tutar ileride dağıtılırken stopaj hesaplanamaz.
Bu şema şu soruların cevabı
- Alınan kâr payı vergiye tabi mi
- 640 iştiraklerden temettü gelirleri nasıl çalışır
- İştirak kazancı istisnası nasıl uygulanır
- Kâr payı üzerinden stopaj yapılır mı
- İstisna beyannamede nereye yazılır
- 242 iştirakler hesabı ne zaman kullanılır
- Yurt içi kâr payı ile yurt dışı arasındaki fark ne