Kâr dağıtımı ve stopaj
Olay
Genel kurul, 2025 net kârından yasal yedek ayrıldıktan sonra 2.000.000 TL'yi iki gerçek kişi ortağa dağıtma kararı aldı: %10 kâr payı stopajı 200.000 TL, ortaklara net 1.800.000 TL.
Muhasebe kaydı
- Dağıtım kararıBorç
- 590Dönem Net Kârı
Alacak- 331Ortaklara Borçlarnet kâr payı
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlarkâr payı stopajı
Dikkat
Stopaj DAĞITIM anında doğar; kâr dağıtılmadıkça stopaj yoktur. Ama ortağın şirketten çektiği para dağıtım sayılabilir — ortaklar cari hesabı kâr dağıtımı yerine kullanılırsa örtülü kazanç ve stopaj gündeme gelir.
Vergisel değerlendirme
Tam mükellef gerçek kişilere ve dar mükelleflere dağıtılan kâr payından stopaj kesilir (193 sayılı Kanun madde 94; 5520 sayılı Kanun madde 15 ve 30); oran %10'dur. Kurum ortağa dağıtımda stopaj yoktur. Stopaj, dağıtım kararının kayda alınıp kâr payının ortağa borç yazıldığı anda (hesaben ödeme) doğar ve muhtasarla beyan edilir.
Ortak için kâr payı menkul sermaye iradıdır: yarısı istisna edilir, kalan yarısı beyan sınırını aşarsa yıllık beyannameye girer ve kesilen stopaj mahsup edilir (madde 22 ve 86). Kâr dağıtılmadıkça stopaj yoktur; ama ortağın kâr dağıtımı yapılmadan çektiği para örtülü kazanç sayılır. Dağıtımdan önce yasal yedek akçe ayrılmalıdır.
Yanlış yapılan kayıt
- 590Dönem Net Kârı2.000.000 TL
- 102Bankalar2.000.000 TL — kesintisiz
Neden yanlış: %10 stopaj şirketin sorumluluğundadır; kesilmeyince 200.000 TL vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle şirketten istenir. Ortaklar da beyannamelerinde mahsup edecek stopaj bulamaz.
Dayanağı
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 15 Vergi kesintisi (45)(46)7524 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Kâr dağıtımı nasıl kaydedilir
- Kâr payında stopaj oranı hangi hesaba yazılır
- Ortaklara borçlar hesabı kâr dağıtımında nasıl çalışır
- Kâr dağıtmazsam stopaj doğar mı
- Genel kurul dağıtım kararı alınca ne kaydedilir
- Ortağa ödenecek net tutar hangi hesapta izlenir
- Dağıtım yapılmazsa kesinti doğar mı
- 590 hesabın bakiyesi nasıl azalır