Vade farkı ve kur farkı faturası
Olay
Yurt içi müşteriye 10.000 USD'lik teslim, 1 USD = 40 TL kurundan faturalandı (400.000 TL + %20 KDV). Ödeme 45 TL kurundan yapıldı: satıcı lehine 50.000 TL kur farkı doğdu.
Muhasebe kaydı
- Kur farkı faturası — satıcı lehineBorç
- 120Alıcılar60.000 TL
Alacak- 646Kambiyo Kârları50.000 TL kur farkı
- 391Hesaplanan KDV10.000 TL — asıl işlemin oranıyla
- Vade farkı faturasıBorç
- 120Alıcılar
Alacak- 642Faiz Gelirleri
- 391Hesaplanan KDV
Dikkat
Vade farkı, fiyat farkı ve faiz MATRAHA DAHİLDİR: vergisiz düzenlenemez ve oran ASIL İŞLEMİN oranıdır. Kur farkında ise fatura, farkın lehine doğduğu tarafça düzenlenir — yönü karıştırmak vergiyi yanlış tarafa yükler.
Vergisel değerlendirme
Bedeli döviz cinsinden belirlenen işlemde, teslimden ödemeye kadar doğan kur farkı KDV matrahına dahildir (3065 sayılı Kanun madde 24/c): fark satıcı lehineyse satıcı, alıcı lehineyse ALICI kur farkı faturası düzenler ve asıl işlemin KDV oranı uygulanır. KDV farkın içinden değil, üzerine hesaplanır.
Fatura yalnızca ÖDEME gerçekleştiğinde kesilir: dönem sonu değerlemesinden doğan kur farkları (213 sayılı Kanun madde 280) gelir-gider yazılır ama faturaya ve KDV'ye konu olmaz. Vade farkı da aynı kuralla matraha dahildir; “faiz” adıyla vergisiz düzenlenemez. İhracat ve KDV'siz teslimlerde kur farkı da KDV'sizdir: istisna, asıl işlemin istisnasıdır.
Yanlış yapılan kayıt
- 120Alıcılar50.000 TL
- 646Kambiyo Kârları50.000 TL — KDV'siz
Neden yanlış: Ödemede doğan kur farkı KDV matrahına girer; faturasız ve KDV'siz kalırsa 10.000 TL KDV eksik beyan edilir. Alıcı da belgesiz kur farkını gider yazamaz, indirim hakkı doğmaz. Yön karıştırılırsa (alıcı lehine farkı satıcının kesmesi) KDV yanlış tarafta hesaplanır.
Dayanağı
- Madde 24 Matraha Dahil Olan Unsurlar7161 s.K. ile ibare değişti
- Madde 280 Yabancı Paralar4369 s.K. ile değiştirildi
Bu şema şu soruların cevabı
- Vade farkı faturasında vergi hesaplanır mı
- Kur farkı için fatura kesilir mi
- Vade farkı hangi hesaba yazılır
- Fark faturasında oran ne olmalı
- Geç ödeme faizi matraha dahil mi
- Alıcı mı satıcı mı fark faturası keser
- Kur farkı gelir mi hasılat mı