Satışa bağlı ek bedeller: nakliye, montaj ve ambalaj
Olay
Mobilya mağazası yüzde on oranlı 1.000.000 TL'lik mobilyayı 50.000 TL nakliye ve montaj bedeliyle sattı; taşımayı 40.000 TL + KDV'ye nakliyeciye yaptırdı. Ayrıca geri alınacak özel ambalaj için 30.000 TL depozito aldı.
Muhasebe kaydı
- İndirimli oranlı malın satışı — nakliye ve montaj matraha, malın oranıylaBorç
- 120Alıcılar1.155.000 TL
Alacak- 600Yurtiçi Satışlar1.000.000 TL — mal
- 600Yurtiçi Satışlar50.000 TL — nakliye ve montaj
- 391Hesaplanan KDV105.000 TL — yüzde on
- Nakliyecinin faturası — gider, KDV indirilirBorç
- 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri40.000 TL
- 191İndirilecek KDV8.000 TL
Alacak- 320Satıcılar48.000 TL
- Geri alınacak ambalaj depozitosu — hasılat değilBorç
- 102Bankalar30.000 TL
Alacak- 326Alınan Depozito ve Teminatlar30.000 TL — depozito
Dikkat
Satıcının alıcıdan aldığı nakliye, yükleme, montaj ve ambalaj bedelleri MATRAHA DAHİLDİR ve MALIN ORANIYLA vergilenir; faturada ayrı satırda gösterilmesi ayrı bir hizmet yapmaz. İndirimli oranlı malın nakliyesine genel oran uygulamak fazla KDV'dir. Geri alınacak ambalajın depozitosu ise teslim karşılığı değildir, matraha girmez; ambalaj geri gelmezse o gün teslim olur.
Vergisel değerlendirme
Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri ile ambalaj giderleri ve satıcının alıcıdan aldığı her türlü menfaat matraha dahildir (3065 sayılı Kanun madde 24); matraha giren bu unsurlar asıl malın oranıyla vergilenir (madde 28). Geri verilmesi mutat olan boş kapların depozitosu matraha dahil değildir (madde 25).
Satıcının nakliyeciye ödediği bedel pazarlama gideridir (193 sayılı Kanun madde 40) ve KDV'si indirilir; alıcıya yansıtılan tutar hasılattır, iki kayıt netleştirilmez. Nakliyeci faturasını doğrudan alıcıya kesiyorsa satıcının matrahına girmez. Depozito ambalaj geri gelmediğinde satışa dönüşür ve o dönemde KDV hesaplanır.
Yanlış yapılan kayıt
- 120Alıcılar1.160.000 TL
- 600Yurtiçi Satışlar1.050.000 TL
- 391Hesaplanan KDV100.000 TL + 10.000 TL — yüzde yirmi
Neden yanlış: Nakliye ve montaj mobilya tesliminin parçasıdır; malın oranı yüzde on olduğundan 5.000 TL fazla KDV hesaplanır. Fazla KDV beyan edilmek zorundadır, alıcıya iadesi ise düzeltme gerektirir; ayrı hizmet gibi göstermek oranı değiştirmez.
Dayanağı
- Madde 24 Matraha Dahil Olan Unsurlar7161 s.K. ile ibare değişti
- Madde 28 Oran (1)2018/11658 s. BKK ile 2018/11658 s. BKK ile oran/uygulama kararı
- Madde 25 Matraha Dahil Olmayan Unsurlar
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Nakliye bedeli KDV matrahına girer mi
- Faturada ayrı gösterilen montaj bedeli hangi oranla vergilenir
- İndirimli oranlı malın nakliyesine hangi oran uygulanır
- Ambalaj bedeli hasılata girer mi
- Nakliyeyi başkası yapıyorsa masraf yansıtması KDV'li mi
- Depozito alınan ambalajda KDV doğar mı
- Kargo bedeli satış hasılatı mı gider mi