Serbest bölge kazanç istisnası
Olay
Serbest bölgede üretim yapan şirketin 2026 kazancı 30.000.000 TL: 20.000.000 TL'si ürettiği malların yurt dışına satışından, 5.000.000 TL'si Türkiye'ye satışından, 5.000.000 TL'si alım-satımdan.
Muhasebe kaydı
- İstisna kazancın ayrı izlenmesiBorç
- 120Alıcılar
Alacak- 601Yurtdışı Satışlaristisna kapsamı
Dikkat
İstisna FAALİYET ve ALICIYA bağlıdır: bölgede imal edilen ürünün yurt dışına, bölge içine ya da başka serbest bölgeye satışı istisna; Türkiye'ye satış (2025'ten beri) ve alım-satım kazancı değil. İstisna kazanç ayrı izlenmeli, ortak giderler dağıtılmalı; yoksa tutar ispatlanamaz.
Vergisel değerlendirme
Serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgede imal ettikleri ürünlerin yurt dışına, bölge içine ve diğer serbest bölgelere satışından elde ettikleri kazanç kurumlar vergisinden istisnadır (3218 sayılı Kanun madde 6 ve geçici madde 3). 2025'ten itibaren Türkiye'ye (gümrük bölgesine) satış kazancı istisna dışıdır; bölge içi ve bölgeler arası satış 2026'da yeniden kapsama alındı. Alım-satım kazancı zaten istisna değildir. Olayda yalnız 20.000.000 TL istisna.
Ürettiği ürünlerin FOB bedelinin en az %85'ini yurt dışına satan işletmelerde çalışan personelin ücretleri gelir vergisinden istisnadır (stopaj terkini). Bölgede yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan, bölgeye ve bölge içinde yapılan teslim ve hizmetler KDV'den istisnadır (3065 sayılı Kanun madde 16 ve 17). İstisna kazanç ayrı izlenir, ortak giderler dağıtılır.
Yanlış yapılan kayıt
- 120Alıcılaryurt içi müşteri
- 600Yurtiçi Satışlar“istisna kapsamı” — Türkiye'ye satış
Neden yanlış: 2025'ten itibaren istisna Türkiye gümrük bölgesine satışı kapsamaz; 5.000.000 TL'lik yurt içi satış kazancı vergiye tabidir. İstisna satırında gösterilen fark cezalı tarhiyata konu olur.
Dayanağı
- Madde 6 Muafiyet ve Teşvikler703 s.K. ile ibare değişti
- Geçici Madde 37524 s.K. ile ibare değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Serbest bölge kazancı vergiden istisna mı
- İstisna kazanç beyannamede nasıl gösterilir
- Serbest bölgede ücret stopajı var mı
- İmalat dışı faaliyet istisnadan yararlanır mı
- İstisna kazanç için ayrı defter gerekir mi
- Serbest bölgeye satış ihracat sayılır mı
- Faaliyet ruhsatı istisnayı nasıl etkiler