Serbest meslek erbabının araç gideri ve itfası

Serbest meslek ve şahıs işletmesiSerbest meslek erbabı envanterine kayıtlı aracını mesleki faaliyette kullandığında

Olay

Avukat envanterine kayıtlı binek otosu için yıl içinde 100.000 TL + KDV yakıt ve bakım harcadı; aracı mesleki işlerde kullanıyor.

Muhasebe kaydı

  1. Envantere kayıtlı binek otonun yakıt ve bakımı — yüzde yetmişi gider
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleri70.000 TL
    • 191İndirilecek KDV14.000 TL
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar30.000 TL + 6.000 TL — KKEG
    Alacak
    • 102Bankalar120.000 TL
  2. Yıl sonu amortisman — sınır içindeki bedel üzerinden
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleriamortisman
    Alacak
    • 257Birikmiş Amortismanlar (-)

Dikkat

Serbest meslek erbabında araç giderinin şartı ENVANTERE KAYITTIR: envanter defterine kaydedilmemiş aracın yakıtı, bakımı ve amortismanı mesleki gider olamaz. Kayıtlı binek otoda da ticari kazançtaki kısıtlama aynen uygulanır: giderlerin en çok yüzde yetmişi, amortismanın yalnız sınır içindeki bedel üzerinden hesaplanan kısmı indirilir. İndirilmeyen gidere düşen KDV de indirilmez.

Vergisel değerlendirme

Mesleki faaliyette kullanılan tesisat ve demirbaşların amortismanı ile envantere dahil taşıtların giderleri mesleki gider olarak indirilir (193 sayılı Kanun madde 68); binek otomobillere ilişkin giderlerin en çok yüzde yetmişi ve amortismanın belirli tutara kadarki bedel üzerinden hesaplanan kısmı indirilebilir, aynı kısıtlama ticari kazançta da vardır (madde 40). Amortisman envanter defterine kayıtla başlar (213 sayılı Kanun madde 315).

İdare, binek otomobil giderlerinin kazancın tespitinde gider kabul edilen kısmına isabet eden KDV'nin indirilebileceğini, kalan kısma düşen KDV'nin indirilemeyeceğini söylüyor (3065 sayılı Kanun madde 30). Kiralanan binek otoda aylık kira bedelinin belirli tutarı aşan kısmı, kredi faizinin ise alış yılındaki kısmı maliyete girer, sonraki yıllarda gider yazılır.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Kendi adına kayıtlı ama envantere alınmamış aracın giderini indirmek
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleri100.000 TL
  • 191İndirilecek KDV20.000 TL
Alacak
  • 102Bankalar120.000 TL

Neden yanlış: Envantere kayıtlı olmayan taşıt mesleki faaliyetin parçası sayılmaz; gider ve KDV indirimi reddedilir. Ayrıca kısıtlama uygulanmadan tamamının yazılması matrahı ikinci kez eksik gösterir.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • Serbest meslek erbabı araç giderini indirebilir mi
  • Binek oto gider kısıtlaması serbest meslekte de uygulanır mı
  • Envantere kayıtlı olmayan aracın gideri indirilir mi
  • Serbest meslek erbabı araç amortismanını nasıl ayırır
  • Kiralanan aracın kira bedeli mesleki gider mi
  • Araç kredisi faizi serbest meslekte gider mi
  • Araç giderinin KDV'si serbest meslekte indirilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları