YayıneviEğitimMarket

Basit usulde kayıt düzeni

Serbest meslek ve şahıs işletmesiBasit usule tabi mükellefin işlemlerinde

Olay

Basit usule tabi taksi işletmecisi 2026'da 900.000 TL hasılat elde etti; belgeli giderleri 500.000 TL. Ayrıca 400.000 TL'ye aracını yeniledi.

Muhasebe kaydı

  1. Hasılat ve giderin izlenmesi
    Borç
    • 100Kasa
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar

Dikkat

Basit usulde DEFTER TUTULMAZ; kazanç, belgelenen hasılat ile gider arasındaki farktır ve AMORTİSMAN gider olarak dikkate ALINMAZ. Teslimler KDV'den istisnadır — bilanço mantığıyla kayıt kurmak yanlış beklenti üretir.

Vergisel değerlendirme

Basit usulde kazanç, belgelenen hasılat ile giderler arasındaki farktır (193 sayılı Kanun madde 46); defter tutulmaz, kayıtlar meslek odası ya da müşavir aracılığıyla elektronik ortamda izlenir. Sabit kıymetler için amortisman gider olarak dikkate ALINMAZ; araç alımı gider değildir, satışında da kazanç hesaplanmaz.

Basit usul kazancı 2021'den beri gelir vergisinden istisnadır, beyanname verilmez; teslim ve hizmetler KDV'den de istisnadır (3065 sayılı Kanun madde 17). Hasılat ve işyeri kira sınırları aşılırsa gerçek usule geçilir ve bir daha basit usule dönülemez. Basit usul mükellefe yapılan ödemelerde stopaj yoktur.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Bilanço mantığıyla aracı aktifleştirip amortisman yazmak
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleriamortisman 80.000 TL
Alacak
  • 257Birikmiş Amortismanlar (-)

Neden yanlış: Basit usulde amortisman gider olarak dikkate alınmaz; kazanç yalnız belgelenen hasılat ve gider farkıdır. Amortisman gider yazılınca kazanç eksik çıkar; usul değişikliği tespitinde de bu kayıtlar işe yaramaz.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Basit usulde defter tutulur mu
  • Basit usulde kazanç nasıl hesaplanır
  • Basit usulde KDV var mı
  • Belgeler nereye teslim edilir
  • Basit usulden gerçek usule ne zaman geçilir
  • Basit usulde amortisman ayrılır mı
  • Basit usul kazanç istisnası nedir

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları